"Dunyodagi qadimiy va boy tillardan biri boʻlgan oʻzbek tili xalqimiz uchun milliy oʻzligimiz va mustaqil davlatchiligimiz timsoli, bebaho maʼnaviy boylik, buyuk qadriyatdir." O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev
16:48:21 (GMT +5) 30.01.2020 Du

Maqolalar

Alisher Navoiy "kashf qilgan" zamonaviy besh texnologiya

Alisher Navoiy "kashf qilgan" zamonaviy besh texnologiya

02.02.2021

ESKALATOR"Sabʼai sayyor" dostonida Zayd haqidagi hikoya keltiriladi. Zaydga podshoh taxt yasashni buyuradi. Podshoh taxtning birinchi zinasiga oyoq qo‘ysa, zinaning o‘zi uni taxtga olib chiqib qo‘yadi.TELEVIZOR"Farhod va Shirin" dostonida "jomi Jamshid" haqida gap boradi. U to‘rt yuzdan ortiq olim tomonidan kashf qilingan bo‘lib, insonda xohlagan odamini istagan vaqtda ko‘rsata olgan.ROBOTLARFarhod Yunonistonga safar qilganda u yengishi kerak bo‘lgan to‘siqlardan biri temir odamlar edi. Temir odamlarning eng kuchlisi ko‘ksida ko‘zgu bo‘lib, Farhod yoyi bilan ana shu ko‘zguni nishonga olishi kerak. Agar u nishonga to‘g‘ri ursa, markazdagi temir odamning atrofidagi yuzlab odam ham u bilan birga yiqiladi.OLOVGA QARSHI MAXSUS …

O‘zligiga qarshi bormagan shaxs

O‘zligiga qarshi bormagan shaxs

06.01.2021

Taniqli yozuvchi, mohir publitsist, Oliy Majlis Qonunchilik palatasi deputati Xurshid Do‘stmuhammad jurnalistik faoliyatiga chizgilar.Ustoz, zahmatkash olim, filologiya fanlari doktori, taniqli yozuvchi, mohir publitsist, bag‘rikeng rahbar, shaxmat shaydosi, “Ofarin”, “E'tirof” va “Ehtirom” milliy mukofotlari, “Shuhrat” medali, “Do‘stlik” ordeni sohibi, O‘zbekiston Respublikasida xizmat ko‘rsatgan madaniyat xodimi Xurshid Do‘stmuhammadning faoliyati haqida, uning muharrirlik yo‘lidagi hayotiy tajribalariga, jurnalistik faoliyatiga nazar tashlamoqchimiz.Haqiqiy bosh muharrirlar har qanday davrda jamiyatning yurak zarbini his qiladilar. Ayniqsa, zamon talablariga mos bo‘lmagan tomonlarini, kamchiliklarini, yuzaga kelgan muammoyu taraqqiyotga to‘sqinlik qilayotgan illatlarni avvalroq anglab yetadilar. Ularni bartaraf etish uchun bong urishga harakat qiladilar. Bu bo‘layotgan yaxshiliklar, …

Ona tilimiz sofligi yo‘lida fidokor bo‘laylik!

Ona tilimiz sofligi yo‘lida fidokor bo‘laylik!

06.01.2021

O‘zbek tili turkiy tillar oilasiga mansub bo‘lib, hozirgi kunda ushbu til Yer yuzi aholisining qariyb 50 million aholisi uchun asosiy muloqot vositasidir. Shunday ekan, tilimizning mavqeyiga qaratiladigan eʼtibor ertangi avlodning kelajagi haqida qayg‘urishimizning muhim asosi hisoblanadi. Shu nuqtayi nazardan, mamlakatimizda o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi mavqeyi va nufuzini oshirish, jamiyatning barcha sohalarida faol qo‘llanilishiga erishish, yosh avlodni ona tilimizga hurmat va sadoqat ruhida tarbiyalash borasida keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda.Mustaqillik davri tarixiga nazar soladigan bo‘lsak, tilga eʼtibor, uning mavqeyini qonuniy jihatdan mustahkamlab qo‘yish mustaqillikka erishishning dastlabki qadamlaridir desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Davlat tilini izchil joriy etish …

INSON VA QORACHIQ

INSON VA QORACHIQ

24.12.2020

Hazrat Alisher Navoiy shohbaytlariga yana va yana qaytish ehtiyoji ko‘nglimizda har lahza paydo bo‘ladi.Qaroko‘zim kelu mardumlig‘ emdi fan qilg‘il,Ko‘zim qarosida mardum kibi vatan qilg‘il.Avvalgi suhbatlarda baytni sharh qilib, unda jam bo‘lgan teran mazmun, go‘zallik, sanʼatlarga birgalikda hayrat qilganmiz. Hozir endi gapimiz faqat birgina mardum so‘zi to‘g‘risida, bu forscha atamaning inson va ko‘z qorachig‘i degan maʼnolari to‘g‘risida bo‘ladi. Bir-biridan juda uzoq bo‘lgan bu ikki tushuncha nega shu bir so‘zda ifoda etilgan? Bu savolga javob izlab boshqa tillarga murojaat qilamiz. Arablar ko‘z qorachig‘ini insonul ayn der ekanlar. Yaʼni ko‘zning insoni. Arab tilida ham qorachiq va inson bir so‘z …

Quruq gapdan aniq saʼy-harakatlarga o‘taylik!

Quruq gapdan aniq saʼy-harakatlarga o‘taylik!

22.12.2020

Chorrahadagi bekatda avtobus kutib qoldim. Bunday paytda beixtiyor atrofdagi yozuvlarga ko‘zing tushadi, ularni o‘qib uqmoqchi bo‘lasan. Ammo... to‘rt tomondan ko‘rinib turgan binolar – katta savdo majmuasi, uning birinchi qavati sahnidagi kichik-kichik do‘konchalar, oziq-ovqat do‘konlari va yengil tamaddixonalar, maydon o‘rtasiga o‘rnatilgan katta ekranda chiqayotgan eʼlonlar, hatto tashqariga bitta tuynukcha ochib qo‘ygan somsaxonagacha... bittagina “Dunyo gullari” degan yozuvni hisobga olmaganda, hammasi xorijiy so‘zlar.Sal naridagi muhtasham binoda qurilish uchun kerakli xomashyolar sotiladi. U yangi ochilganda yuqori qavatiga o‘rnatilgan, uzoqdan ham ko‘rinib turadigan “Usta bor” degan yozuvni ko‘rib biram quvongandim. “Rosa munosib nom topishibdi-da! Ham o‘zbekona, ham o‘ziga juda …

Tilni asrab-avaylash xalqning taraqqiyoti va kelajagini belgilaydi

Tilni asrab-avaylash xalqning taraqqiyoti va kelajagini belgilaydi

19.12.2020

Ona tili – millatning ko‘zgusi, tarixi va ertasi, bebaho mulkidir. Bu mulkni asrab-avaylash, uni boyitish, kelajak avlodga bekami-ko‘st yetkazish har bir millatdoshning burchi, insoniy fazilati bo‘lishi kerak.Alisher Navoiy bobomiz o‘z asarlarida til o‘tkir qurol ekanligini, so‘zning kuch-qudratini ko‘rsatib berganidek asrlar osha sayqal topib kelgan boy, serjilo va go‘zal tilimizni qadrlash, uni yanada rivojlantirish lozim.  Bugun O‘zbekiston milliy metrologiya instituti (O‘zMMI)da ham ana shu ruhda faoliyat olib borilmoqda. Institut va uning hududiy filiallari tomonidan o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini oshirish bo‘yicha bir qator ishlar olib borilmoqda.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 21-oktabrdagi «O‘zbekiston Respublikasi o‘zbek …

TIL — MILLAT TIRIKLIGI RAMZI

TIL — MILLAT TIRIKLIGI RAMZI

14.12.2020

Muayyan tarixiy bosqichda vujudga kelgan maʼmuriy-jug‘rofiy, iqtisodiy-siyosiy, harbiy-huquqiy va etnik tuzilmaning belgilangan chegarasi, konstitutsiyasi, bayrog‘i, gerbi, pul birligi va boshqa atributlari bo‘lsayu, asrlar mobaynida rivojlanib kelgan, adabiy meʼyorga tushirilgan davlat tili bo‘lmasa, aytaylik, o‘zga tilda rasmiy ish yuritsa, u maʼnaviy jihatdan mustamlakaligicha qolaveradi. Shukrlar bo‘lsinki, biz istiqlolga erishishimizdan avvalroq o‘zbek tiliga davlat tili maqomini berib, qonunlashtira oldik. Davlat tili haqida qonun qabul qilindi.Afsuski, joylarda ushbu qonun talablariga to‘liq amal qilinyapti, deb bo‘lmaydi. Bunga bevosita baʼzi mutasaddi rahbarlar va keng jamoatchilik vakillarining beparvoligi sabab bo‘lmoqda. Shu bois, so‘nggi yillarda bu muhim ijtimoiy vazifani to‘la ado etishga …

Tilimiz faol muloqot vositasiga aylanishi shart

Tilimiz faol muloqot vositasiga aylanishi shart

10.12.2020

Har elning o‘z tiliga munosabati, hurmati va sadoqati nafaqat ota-bobolariga, balki o‘z millati va davlatiga bo‘lgan cheksiz ehtiromining ramzi hisoblanadi.Davlat tilidan to‘g‘ri foydalanish, uning sofligi va me’yorlarini saqlash, muntazam boyitib borish, nutq madaniyatini oshirish nafaqat o‘qituvchi-pedagoglarning, balki har bir millatdoshimizning insoniy burchidir.Albatta, ayrim shaxslarga 2021-yil 1-apreldan boshlab o‘zbek tilida rasmiy ish yuritish darajasini aniqlash, adabiyot bo‘yicha bilimlarini baholash yoqmasligi mumkin. Ammo bu tilimizni takomillashtirish konsepsiyasi va dasturida o‘z ifodasini topgan. Bu zamon talabi hamdir.Bu jarayonlarga yordam berish bo‘yicha targ‘ibot ishlari, jumladan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Davlat tilini rivojlantirish departamentining telegram kanalida tashkil etilgan rasmiy sahifasi …

ONA TILIMIZGA QANOT BERGAN HURRIYAT

ONA TILIMIZGA QANOT BERGAN HURRIYAT

09.12.2020

Dunyoda o‘zligini anglagan, qadr-qimmati, or-nomusini sharaf deb bilgan biror millat, xalq yo‘qki, ozod va farovon yashashni istamagan va bu yo‘lda kurashmagan bo‘lsa. Chunki odam bolasi hurriyat tufayli erkin yashaydi, o‘z ona tilida bemalol gaplashadi, fikrini mustaqil bayon qiladi. Hurriyat atalmish neʼmatning huquqiy asosini esa har bir davlatning asosiy qonuni hisoblangan Konstitutsiya belgilab beradi.Mustaqilligimizning huquqiy poydevoriDavlat xalq irodasini ifoda etib, uning manfaatlariga xizmat qiladi. Davlat organlari va mansabdor shaxslar jamiyat va fuqarolar oldida masʼuldirlar.O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi, 2-modda.Har bir davlatning Konstitutsiyasi, avvalo, unda yashovchi xalqning irodasini, ruhiyatini, ongi va madaniyatini aks ettiradi. Shu maʼnoda, Konstitutsiyamiz xalqimizning siyosiy …

“NAVOIYDAN ADOLATNI O‘RGANAYLIK...”

“NAVOIYDAN ADOLATNI O‘RGANAYLIK...”

05.12.2020

Dunyoda mumtoz adabiy til yaratgan xalqlar uncha ko‘p emas. Chunki mumtoz adabiy tilning yaratilishi va rivojlanishi Renessans deb ataladigan va har ming yilda bir necha martagina yuz beradigan madaniy-maʼnaviy yuksalish hodisalari bilan bog‘liqdir. Navoiy dahosi xuddi ana shunday noyob hodisa bo‘lib, XV asrda mintaqada  Renessans davrining boshlanishi va xalqning millatga aylanishi uchun shart-sharoit yaratib bergan desak mubolag‘a bo‘lmaydi.Bugungi kunda yosh avlodni Vatan tarixining shonli sahifalari, umumbashariy anʼanalari, yuksak maʼnaviy–maʼrifiy eʼtiqod ruhida tarbiyalash har qachongidan ham muhim ahamiyat kasb etmoqda. Zero, Hazrat Navoiy kabi mutafakkir daholarning shaxsiyati va umrboqiy asarlari o‘tmishni bugun bilan tutashtirib, hammaga birdek …

Endi gazeta o‘qimaymizmi?..

Endi gazeta o‘qimaymizmi?..

24.11.2020

Juda murakkab kechayotgan kabisa yilimiz barcha sohalar kabi ommaviy axborot vositalari, ayniqsa gazetalar tahririyatlari muammolarini keskinlashtirib yubordi.Koronavirus pandemiyasi sababli joriy etilgan transport harakati cheklovlari, shuningdek gazeta va jurnallar savdosiga ixtisoslashgan kiosklarning uzoq muddat yopilishi chop etilgan nashrlarni obunachilarga va o‘quvchilarga o‘z vaqtida yetkazib berilishiga to‘siq bo‘ldi.Ana shu kutilmagan favqulodda holat vaziyatisiz ham yildan-yilga adadlari kamayib borayotgan gazetalar tahririyatlarining moliyaviy ahvoli yanada abgorlashdi. Chunki ularning chakana savdo tushumlaridan tashqari reklamadan olayotgan daromadlari ham nihoyatda kamayib ketdi. Chunki reklama beruvchilar ham o‘ta murakkab moliyaviy inqirozni boshidan kechirayotganlari yaxshi ma’lum.Oqibatda qator, hatto partiyalarning, viloyat va shahar hokimliklarining gazetalari …

TIL VA TAʼLIM ISLOHOTCHISI (Nazariyadan amaliyotgacha)

TIL VA TAʼLIM ISLOHOTCHISI (Nazariyadan amaliyotgacha)

20.11.2020

Mamlakatimizda filologiya sohasi olimlar va tadqiqotchilar tomonidan keng va atroflicha o‘rganilmoqda, biroq asosiy eʼtibor nazariy tilshunoslikka qaratilgan. Bir muddat nazariya amaliyotdan, hayotdan uzilib qolgan edi. Ilm maydonida har bir olimning o‘z yo‘li va shunga mos ilmiy maqsadlari bo‘ladi. Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat O‘zbek tili va adabiyoti universiteti professori, filologiya fanlari doktori - Baxtiyor Rajabovich Mengliyev ham bu borada o‘ziga xos, jamiyat uchun foydali, zamon talablariga mos ilmiy faoliyat yo‘lini tanlagan. O‘zi kabi shogirdlarini ham jamiyat uchun to‘g‘ridan-to‘g‘ri naf keltiradigan tadqiqotlarga, amaliy tilshunoslikka yo‘naltirdi. Yosh bo‘lishiga qaramay, o‘zining ilmiy maktabini shakllantirishga erishdi. B.Mengliyev universitetda "Amaliy …

Aslimizga qaytaylik

Aslimizga qaytaylik

10.11.2020

Asli nasli balki O‘zluq, balki Tarxon, o‘zbegim…(E.Vohidov).Buyuk ajdodlarimiz haqida hamma vaqt har yerda faxr bilan gapiramiz. Navoiy, Beruniy avlodimiz deya ko‘ksimizga uramiz-u, ularga munosib bo‘la olyapmizmi, deya o‘zimizdan so‘ramaymiz. Mustaqillikka erishganimizga ham o‘ttiz yil to‘lyapti. Barcha jabhalarda sobiq mustabid tuzum asoratlaridan to‘la xalos bo‘ldik desak bo‘ladi. Ammo bir masala meni anchadan buyon qiynab keladi. Nega ismi sharifimizni, nasl-nasabimizni atashda o‘zligimizga qaytishga shoshilmayapmiz? Qachongacha ota-bobomiz ismlariga rus tiliga xos -ov, -yev qo‘shimchalarini qo‘shib, o‘zimizni tanishtiramiz?Avvalo, "familiya" atamasi haqida so‘z yuritsak. Rus tilining o‘zida ham o‘zlashma so‘z hisoblangan bu atamadan voz kechib, "Familiyangiz nima?" deyish o‘rniga “Nasabingiz …

TILGA HURMAT – XALQQA HURMAT

TILGA HURMAT – XALQQA HURMAT

03.11.2020

Xabaringiz bor, Prezidentimizning 2017-yil 12-dekabrdagi “Aholiga davlat xizmatlari ko‘rsatishning milliy tizimini tubdan isloh qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoniga muvofiq, Adliya vazirligi huzurida Davlat xizmatlari agentligi, uning shahar va tuman markazlari tashkil etilgan edi. Qisqa fursat ichida tezkor, qulay va shaffof xizmat ko‘rsatish tizimi xalqimiz ishonchiga sazovor bo‘lishga ulgurdi. Faoliyatimiz davomida xalqimizga sidqidildan xizmat qilishga, fuqarolarni ochiq chehra va muloyim lutf bilan kutib olishga harakat qilamiz. Bunda davlat tilini bilish va belgilangan tartib-qoidalarga amal qilish faoliyatimizning asosiy mezonidir. Zero, mustaqilligimizning asosiy belgisi – bu ona tili va milliy madaniyatimizdir. Millatlarni ajratib turuvchi asosiy belgilardan biri bu til …

Til masalasi mavsumiy mavzu emas

Til masalasi mavsumiy mavzu emas

19.10.2020

Qonun so‘zi - qudratli so‘z. U barchani sergaklantiradi, itoat ettiradi, kishi eʼtiborini tortuvchi kuch bor unda. Ayni paytda unga so‘zsiz bo‘ysunish, uni hurmat qilish talabi ham bor.Muayyan soha yoxud jabhaga oid qonunlar o‘sha tizimning rivojini taʼminlasa, shunday hujjatlar borki, ular butun bir xalqning ruhiyati, millatning qiyofasini o‘zida mujassam etadi. Prezidentimiz tomonidan imzolangan «O‘zbek tili bayrami kunini belgilash to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni ana shunday muhim hujjat sifatida qabul qilindi. Uning asosida 21-oktabr - O‘zbek tili bayrami kuni etib belgilanganishi esa tarixiy hodisa bo‘ldi, desak o‘rinlidir.Ushbu qonunning yana bir ahamiyatli, ramziy jihati uning aynan Abdulla Qodiriy tavallud …

O‘ZBEK TILINING  XALQARO TARG‘IBOTCHISI

O‘ZBEK TILINING XALQARO TARG‘IBOTCHISI

17.10.2020

Bundan yigirma yil oldin Samarqand davlat universiteti talabasi bo‘lganimda bir ustozning maʼruzalari menga kuchli taʼsir qilgan. U kishi boshqa professor-o‘qituvchilardan kiyinishi, nutq so‘zlashi, dars berish uslubi bilan ajralib turar edi. U o‘zbek tilining haqiqiy bilimdoni va  jonkuyari ekanligi ikki og‘iz gapidan talabaning qaysi sheva, qaysi lahja va qaysi urug‘danligigacha aytib bera olishidan maʼlum bo‘lgan. Bu olim – filologiya fanlari  doktori, professor Jo‘liboy Eltazarov edi.Olim o‘zbek tilini ko‘p yillardan buyon dunyo miqyosida o‘qitib keladi. Jumladan, 1999-2000-yillarda Busan Chet tillar universitetida (Janubiy Koreya), 2003-2005-yillarda Berlin Gumboldt va  Berlin Frey universitetlarida (Germaniya), 2007-2010-yillarda Osaka universitetida (Yaponiya), 2010-2014-yillarda Mug‘la …

Bir paytlari ona tilimiz yupun, gʻarib holatga kelib qolgan edi...

Bir paytlari ona tilimiz yupun, gʻarib holatga kelib qolgan edi...

09.10.2020

Joriy yil 23-sentyabr kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi yetmish beshinchi yubiley sessiyasida nutq soʻzladi.Mazkur Bosh Assambleyaning markaziy tadbirlari jahonda vujudga kelgan epidemiologik vaziyat tufayli BMT tarixida ilk bor video-anjuman shaklida boʻlib oʻtdi. Eʼtiborli tomoni va bizni quvontiradigan jihati Davlatimiz rahbari ilk marta BMTda oʻzbek tilida nutq soʻzladi.Prezidentimiz ushbu nutqi orqali ona tilimizni naqadar jozibali ohangdor ekanligini butun dunyoga namoyon etdi. Davlatimiz rahbari oʻz nutqida dunyodagi va mintaqadagi muammolar xususida Oʻzbekistonning siyosiy yondashuvini aniq va teran yoritib berdi.Til - millat koʻzgusi. Til - oʻzbegimning libosi. Butun dunyo ona tilimning jozibasini, …

VATAN VA MILLAT QAYGʻUSI

VATAN VA MILLAT QAYGʻUSI

09.10.2020

Prezident Shavkat Mirziyoyevning Oʻqituvchi va murabbiylar kuniga bagʻishlangan tantanali marosimdagi nutqidan keyingi oʻylar...Napoleon Bonapartning bir gapi meni koʻp mulohazalarga chorlagani bilan yodimda muhrlanib qolgan. U taxminan shunday edi: dunyoda ikki kuch bor – qilich va aql-idrok. Ular doim mahorabada, biroq meni hayratga soladigani shuki, oxir-oqibat mudom aql qilich ustidan gʻolib keladi.Bunday xulosaga kelgan odam umri qilich koʻtarib jang-u jadallarda oʻtgan, muzaffariyat va shon-sharaf bayrogʻiga burkangan mashhur sarkarda ekanini hisobga olsak, oʻsha hikmatomuz gapning ma gʻzi toʻq, chuqur hayotiy maʼnoga ega ekani yana-da oydinlashadi. Darvoqe, qilich qanchalik kuchli boʻlmasin, yaratuvchilik qudratiga ega emas, vayronkorlik va talafotdan boʻlak …

Assalom, yangi Oʻzbekiston!

Assalom, yangi Oʻzbekiston!

04.10.2020

Buyuk tarixiy hodisa – Prezident Shavkat Mirziyoyevning BMT Bosh Assambleyasining 75-sessiyasida oʻzbek tilida soʻzlagan nutqini tinglab...Turkiyada chiqadigan “Jumhuriyat” gazetasi oʻzining 21-sentyabr sonida “Oʻzbek tili BMTda” sarlavhali maqola eʼlon qildi. Savol tugʻilishi tabiiy: Bu shunchalik ahamiyat qilinishi kerak boʻlgan hodisami? Uning ijtimoiy-siyosiy maqomi naqadar muhimmi?Masalaga yuzaki yondashilsa, bunga BMT ish tartibiga istisno tarzida kiritilayotgan oʻzgarish, deb ham qarash mumkin. Chunki belgilangan tartib-qoidalarga muvofiq, mazkur xalqaro tashkilot odatda dunyo boʻyicha oltita tildan foydalanadi. Oʻzbek lideri tarixda ilk bor oʻz ona tili – buyuk Navoiy, Sohibqiron Temur, Bobur, Jaloliddin Manguberdining tilida soʻz aytishi, albatta, tarixiy voqea.Mohiyatan qaraganda, mustaqil …

TIL HAMISHA HIMOYAGA MUHTOJ

TIL HAMISHA HIMOYAGA MUHTOJ

29.09.2020

Til ijtimoiy aloqa vositasi sifatida inson va jamiyat hayotida muhim ahamiyat kasb etadi. Dunyo tillari esa taʼlim va taraqqiyotning rivojlanish tendensiyasida o‘ziga xos o‘rin tutib, bashariyat uchun birlamchi strategik unsurdir. Insoniyat zabon orqali fikrini ifoda etadi, faoliyat yuritadi hamda olamni taniydi. O‘z o‘rnida til vositasida maʼlumot almashinuvi hosil bo‘ladi. Ming afsuski, bugun mana shu maʼlumot almashinuvi vositasining o‘zi qaysi bir maʼnoda himoyaga muhtoj. Globallashuv asrining shiddati barcha soha va munosabatlarda aks etgani kabi, til maʼnaviyatiga ham taʼsirini o‘tkazmay qo‘ymadi. Buning natijasida esa dunyo tillari yaxshigina tahdid ostida qolmoqda. Tillarda ko‘payish surʼatining pasayishi, ulardagi xilma-xillikning tobora …

Ona tilim jarangi yuqori minbarlar uzra yangradi

Ona tilim jarangi yuqori minbarlar uzra yangradi

29.09.2020

Xalqimiz, dunyo hamjamiyatining yurtimizga va xalqimizga befarq bo‘lmagan qatlami hamda qardoshlarimiz O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoevning joriy yil 23-sentabr kuni Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining yetmish beshinchi yubiley sessiyasining yuqori darajadagi munozaralarida BMTning 6 ta rasmiy tillaridan birida emas, balki o‘zbek tilidagi chiqishi bilan ishtirok etishini intizorlik bilan kutayotgan edi.Bu haqdagi xabar tarqalgani zahoti, dunyoda umrguzaronlik qilayotgan 50 milliondan ortiq o‘zbek millatiga mansub kishilarda, shuningdek 200 milliondan ortiq o‘zbek va turkiy tillarda so‘zlashadigan vatandoshlar va qardoshlarimizda katta qiziqish uyg‘otdi.Tilimizning bugungi kundagi xalqaro mavqeyiga qaraydigan bo‘lsak, rasmiy til maqomiga ega 200 ga yaqin davlat yoki …

O‘zbek tili ilk marta yangragan sessiya

O‘zbek tili ilk marta yangragan sessiya

25.09.2020

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning BMT Bosh Assambleyasi 75-yubiley sessiya­sidagi chiqishi, yuksak minbarda turib ona tilimizda ma'ruza qilishi barchamizning qalbimizni g‘ururga to‘ldirdi. Vatanimiz tarixida bunday yuksak minbarda o‘zbek tili, “Navoiy tili” hech qachon yangramagan edi. Yangi ­O‘zbekiston rahbarining eng nufuzli xalqaro anjumanda o‘zbek tilida ma'ruza qilishi ona tilimizga davlat tili maqomi berilganining 31 yilligiga munosib tuhfa bo‘libgina qolmay, tilimizga davlat darajasida e'tibor qarati­layotganining dalolati bo‘ldi.O‘zbek tilida so‘zlangan nutqning jarangi, ohang va jozibasi har bir vatandoshimiz qalbiga g‘urur va iftixor bag‘ishladi.Ma'ruzani OAV, ijtimoiy tarmoqlar orqali milliardlab insonlar tomosha qildi, tingladi.Bu tarixiy voqea ona tilimizga bo‘lgan cheksiz …

Oʻzbek tilim, millatim, iftixorim mening

Oʻzbek tilim, millatim, iftixorim mening

24.09.2020

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Miromonovich Mirziyoyevning Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasining 75-sessiyasida soʻzlagan nutqini alohida tarixiy voqea deb hisoblayman.Bu nutqda dunyodagi va mintaqadagi muammolar xususida Oʻzbekiston siyosiy yondashuvi aniq va teran yoritib berilgan. Oʻzbekiston Prezidenti ushbu chiqishining tarixiy ahamiyati shundan iboratki, BMT tarixida ilk marotaba mustaqil Oʻzbekiston rahbari oʻzbek tilida nutq soʻzladi.Men bundan shaxsan oʻzim oʻzbek oʻgʻloni va afgʻonistonlik oʻzbeklarning rahbari sifatida faxrlanaman. Bu biz uchun yuksak iftixordir.Oʻzbek tilida soʻzlangan bu nutq nafaqat 34 millionlik Oʻzbekiston ahlini, balki dunyodagi koʻplab mamlakatlarda yashovchi millatdoshlarimizni, xususan, Afgʻonistondagi oʻzbeklarni ham chin maʼnoda gʻururlantirdi.Oʻzbekiston Respublikasining, xususan, Prezident Sh.M.Mirziyoyevning oxirgi …

Bengal tilida o‘zbekchaga o‘xshash so‘zlar bor, urf-odatlarimiz ham o‘xshash – Bangladesh elchisi bilan suhbat

Bengal tilida o‘zbekchaga o‘xshash so‘zlar bor, urf-odatlarimiz ham o‘xshash – Bangladesh elchisi bilan suhbat

24.09.2020

Bangladeshning O‘zbekistondagi favqulodda va muxtor elchisi Masud Mannan O‘zbekistonda 7 yildan beri faoliyat yuritib keladi. Ayni paytda uning mamlakatdagi elchilik faoliyati yakunlanish arafasida. Elchi Kun.uz muxbiri bilan suhbatda uzoq yillik faoliyati davomidagi tahlillari, davlatlararo munosabatlar, o‘zbek madaniyati haqidagi taassurotlari haqida to‘xtalib o‘tdi.Masud Mannan suhbat boshida O‘zbekistondagi faoliyati davomida kuzatgan 3ta muhim o‘zgarishni sanadi.“O‘zbekiston siyosatida ochiqlik paydo bo‘ldi. Masalan, men chet eldan O‘zbekistonga biznes qilish maqsadida kelsam, osonroq qoidalar bo‘lishini xohlayman. Bunga imkon paydo bo‘ldi. Shuningdek, chetdan investitsiya kiritish osonlashdi.Siyosat ochilishi bilan O‘zbekiston boshqa davlatlar, ayniqsa, xalqaro moliyaviy tashkilotlar bilan aloqalarini mustahkamladi. Oldingiga qaraganda bu yo‘nalishda …

Uch daryodan suv ichgan dengiz

Uch daryodan suv ichgan dengiz

17.09.2020

Ona tilimni muazzam va ulug‘ desam, eʼzozlab boshga ko‘tarsam, buning boisi o‘zimniki bo‘lgani, jonimga yaqinligi uchun emas. Shunga ishonganim, iymon keltirganim uchun, mening ham bir ikki tildan xabarim bo‘lib, qiyoslash imkoniyatlarim borligi uchundir. Bir tomchi shabnamdek moʻjaz va tiniq elchi degan sof o‘zbekcha turkiy so‘zda qancha hikmat bor! El deb, elat deb xalqni aytamiz. Yana yov hech qachon el bo‘lmaydi, deymiz, yomonga elakishma degan o‘gitimiz bor. Bu o‘rinda el do‘stlik, yaqinlik maʼnolarini bildiradi. El qadimda davlat tushunchasini ham ifoda qilgan. Elchi bir xalqdan, bir davlatdan boshqa yurtga yuborilgan vakilgina emas, balki elni elga el qiladigan …

Yosh olimning iztiroblari

Yosh olimning iztiroblari

14.09.2020

Yosh tilshunos olim Nazar Qodirov til bayramiga bag‘ishlab o‘tkazilayotgan anjumanga keldi-yu, zaldagi shiorlarni ko‘rib o‘yga toldi: “Agar bu shiorlarga hamma amal qilganda edi, ona tilimizning qadri haqiqatdan yuksalardi”.Muhtasham zal odamlar bilan liq to‘la, g‘ala-g‘ovur avjida. U old qatordagi o‘rindiqqa o‘tirib, o‘zi tayyorlab kelgan ma’ruzani yana bir qur ko‘zdan kechirdi.      Nazar Qodirov o‘z sohasi bo‘yicha salmoqli ilmiy maqolalar yozgan, tengqur olimlar ichida ancha peshqadam edi. Olimning nazdida barcha sa’y-harakatlar balandparvoz gaplar singari qog‘ozda qolib ketayotgandek…  …Kutilmaganda birdan zalga sukunat cho‘kdi. Sahnaga chiqib kelgan suxandon qiz anjumanni ochiq deb e’lon qildi. Taniqli shoir minbarga chiqib o‘zbek tilining …

ONA TILIMIZ - JONU DILIMIZDIR

ONA TILIMIZ - JONU DILIMIZDIR

14.09.2020

Bu yil ilk marotaba yurtimizda 21-oktyabr sanasi O‘zbek tili bayrami kuni sifatida keng nishonlanadi. Hozirda joylarda ushbu bayramga bag‘ishlab turli tadbirlar tashkillashtirilmoqda. Xususan, ommaviy axborot vositalarida, ijtimoiy tarmoqlarda vazirlik, idora va muassasalar rahbarlarining maʼnaviy-maʼrifiy ishlar samaradorligini oshirish, davlat tili to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya etilishini taʼminlash masalalari bo‘yicha maslahatchilari, tilshunos va adabiyotshunoslar, jurnalistlar hamda o‘zbek tili va adabiyoti fani o‘qituvchilarining ona tili, yaʼnikim davlat tilining nufuzi hamda mavqeini oshirishga oid bir-biridan qiziqarli va mazmunli maqolalari, suhbat hamda intervyulari eʼlon qilib borilmoqda. Ushbu ezgu amaliy saʼy-harakatlar jarayonida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Davlat tilini rivojlantirish departamentining hissasi katta bo‘lmoqda, …

OQ TONGLAR KUYCHISI

OQ TONGLAR KUYCHISI

11.09.2020

Toshkentning Mirobod bozorini ko‘rgan bo‘lsangiz kerak. Shu bozorga tutash ko‘chalardan biri “Sapyorlar” (hozirgi Mirobod) nomi bilan atalar edi. U temir yo‘l vokzali bilan Tuproqqo‘rg‘ondagi harbiy garnizonni bir-biriga bog‘lagan. Bu yerlarda ko‘proq temir yo‘l ishchilari hamda askarlar istiqomat qilgan.XX asr boshlarida bu yer inqilobiy voqealarning qaynagan joylaridan edi. Ana shu ko‘chadagi 74-uyda xalqimizning atoqli farzandi, maʼrifatparvar bobomiz Abdulla Avloniy yashagan. Saqlanib qolgan tabarruk dastxatlar, yuzlab kitob va hujjatlar guvohlik berishicha, Abdulla Avloniy o‘zbek bolalar adabiyoti, o‘zbek milliy teatri, dramaturgiyasi, pedagogika va matbaachiligining asoschilaridandir. Avloniy Turkistonda juda katta ijtimoiy-maʼrifiy ishlarni amalga oshirgan jadidlar harakatining ko‘zga ko‘ringan namoyandalaridan …

“Intriga kuchaydi”, “shedevr gol”, “ajoyib seyf” - bu kabi ajnabiy so‘zlarning o‘zbekcha muqobili qurib ketganmi?

“Intriga kuchaydi”, “shedevr gol”, “ajoyib seyf” - bu kabi ajnabiy so‘zlarning o‘zbekcha muqobili qurib ketganmi?

10.09.2020

O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgani va bu Konstitutsiyamizda belgilab qo‘yilganiga o‘ttiz yil bo‘lyapti. Shu davrda unga amal qilish, o‘rganish, sofligini taʼminlash, boyitish borasida izchil ishlar olib borilyapti. Bu borada qonun, qonunosti hujjatlari ishlab chiqilgan, qarorlar qabul qilingan.Ona tilimiz g‘oyat go‘zal va rang-barang. Muloqotda, talaffuzda, yozuvda uning imkoniyatlari juda boy. Ammo o‘zini bilimdon qilib ko‘rsatishga uringan baʼzi kishilar tilimizda muqobili bo‘lsa-da, ajnabiy so‘zlarni qo‘shib gapirishi g‘ashga tegadi. Bu borada O‘zbekiston Milliy teleradiokompaniyasining “Sport” kanali sport sharhlovchilarini misol qilib ko‘rsatish mumkin. “Raqibga nisbatan fol ishlatildi”. Bu holatni, nima, “o‘yin qoidasi buzildi” deb aytsa bo‘lmaydimi? Yoki “goldan …

TO‘NNI KIM TESKARI KIYADI?

TO‘NNI KIM TESKARI KIYADI?

09.09.2020

Tilimizda shunday iboralar borki, ularning asl kelib chiqishi maʼlum emas, mazmun boshqa, so‘zlar boshqa. Ishing oshib-toshib yotganda ermakka balo bormi, deyiladi. Yoki birov xato ish qilsa, qovun tushurdi, deydilar. Bu jumlalarda balo ham, qovun ham gap maʼnosiga aloqasiz. Og‘ayni chalish deymiz. Og‘ayni maʼlum, lekin chalish nima? Og‘aynilar bir-birini oyog‘idan chalgani uchunmi? Yoki bir-birining aybini nog‘ora qilib chalgani uchunmi? Tan berdi, yo tan oldi, degan iboralarimiz bor. Biri qoyil qolish, ikkinchisi iqror bo‘lishni bildiradi. Bu maʼnolarga tan so‘zining nima aloqasi bor? Dabdala so‘zining dalaga, dabdurustdan so‘zining durustga bog‘liq joyi bormi? Shunday so‘z birikmalarini tilshunos olimlarimiz majhul …

O‘ZBEK TILI BAYRAMI OLDIDAN

O‘ZBEK TILI BAYRAMI OLDIDAN

08.09.2020

“Gilgamish” (“Bilgamish”) dostoni – yer yuzida insoniyat yaratgan eng qadimgi dostonlardan biri  bo‘lib, shumerlarning eramizdan avvalgi XVIII-XVI asrlarda yashagan Uruk shahri hukmdori Gilgamish haqidagi qahramonlik eposidir. Xalqimizning “Alpomish”, “To‘xtamish” kabi dostonlari ham shunday ruhdagi asarlar sirasiga mansub.Ushbu doston ikki tilda – shumer va akkad tilida sopol lavhlarga bitilgan. Qadimshunos olimlar uning qaysi biri avval yozilgani haqida bahslashishadi. Ayrim maʼlumotlarga ko‘ra, akkad (qadimgi yahudiy) tilidagi doston shumerlarning og‘zaki dostonlari asosida yaratilgan.“Eramizdan avvalgi XVIII-XVI asrlar” bu – hozirgi kundan 3600-3800 yil avval degani. Buncha yilning nimaligini tushunib olish uchun hech bo‘lmasa davlatlar tarixiga nazar solish kerak. Elam davlati …

Eng avvalgi so‘z

Eng avvalgi so‘z

24.08.2020

Xoliqi olamning Bo‘l degan so‘zidan borliq yaralgan, inson bunyodga kelgan. Odamzod tilga kirib u aytgan birinchi so‘z nima edi? Bu savolga javob hech bir kitobda yo‘q. Olimlar, insoniyatning ilk so‘zlari tovushga taqlidan paydo bo‘lgan, deydilar. Darhaqiqat, qadimgi ajdodlarimiz tog‘dan shovillab tushgan suvni shovva, shar-shar to‘kilganini sharshara degan. Qushlarning churq-churq qilgani chumchuq, lak-lak qilgani laylak (aslida laklak) qag‘illagani qarg‘a bo‘lgan. G‘oz, chittak, chug‘urchuq, chag‘alay, olashaqshaq, kakku, g‘ulg‘ul tovuq (kurka), jiblajibon... sanoqni davom ettirish mumkin. Lekin qush nomlari ichida eng go‘zali bul-bul deya yoqimli sayragan bulbuldir. Inson bora-bora o‘zi yasagan buyumlarga ham shu tarzda nom bergan. To‘qillab …

Joy nomlari xalqimizning o‘tmishi, buguni va ertasi haqida “gapirishi” lozim

Joy nomlari xalqimizning o‘tmishi, buguni va ertasi haqida “gapirishi” lozim

20.08.2020

Bugun yoshlarimiz yurtimizning ko‘cha va xiyobonlari, avtobus bekatlari, katta-katta maydonlar, binolarni bezab turgan o‘zbekcha nomlar, shior va lavhalarni ko‘rib, bularning barchasini odatiy bir hol sifatida qabul qilishadi. Vaholanki, yaqin tariximizda bu manzara butunlay boshqacha ko‘rinishga ega edi. Birgina shahrimizni olib qaraylik. O‘tmishda uning ko‘chalari nomlarini o‘qib, qaysi mamlakatda yurganingizni bilmay qolar edingiz: Titova, Marks, Krasnoarmeyskaya, Frunze va hokazo. Shunisi ajablanarliki, bolsheviklar va ularning partiyasiga aloqador bo‘lgan bu nomlarning birortasi Samarqandga aloqador emas va qadriyatlarimizga mutlaqo mos bo‘lmagan kimsa va narsalar edi. Yoki, shahardagi aksariyat turarjoy mavzelari Super, BAM, Partsyezd degan, insonda hech qanday his-tuyg‘u uyg‘otmaydigan …

TIL MILLAT KO‘ZGUSI, XALQNING MA'NAVIY AKSI

TIL MILLAT KO‘ZGUSI, XALQNING MA'NAVIY AKSI

17.08.2020

Yo‘l-yo‘lakayAslida birovlarning telefoniga e'tibor berish axloq qoidalariga butkul zid. Ammo, ko‘cha-ko‘yda kishi har xil vaziyatlarni kuzatadi. Ularning qay birlari u qadar e'tiborni jalb etmasada, ayrimlari diqqatingizni butkul o‘g‘irlaydi. Kunda-kunora ro‘y beradigan vaziyatlarning biri, taksida yonimda o‘tirgan 16-17 yoshlar chamasidagi yosh yigitchaning telefonidan do‘stiga yozayotgan sms xabarnomasi diqqatimni o‘ziga tortdi.- Salom urto. 4otkimi bugun esingdan chi4madimi soat 4 da kurishamiz. Dimka (aslida Dilmurod demoqchi shekilli)ni xam chakirdim.- Yuk. Esimda dakanechna kurishamiz. Bupti ketishda maniyam opketarsalla.- Ok (barmoqcha belgili smayl)- OK.Vaholanki, bu kabi axborot mazmunidagi gap-so‘zlar kundalik turmushimizning asosiy qismini tashkil etadi. Achinarlisi, biz bu borada o‘zimizning …

MAG‘ZI TO‘Q TIL – OZIG‘I KO‘P TIL!

MAG‘ZI TO‘Q TIL – OZIG‘I KO‘P TIL!

14.08.2020

Har bir millat yoki xalqning rasmiy darajadagi davlat tili maqomiga ega tilidan tashqari, o‘ziga xos asriy an'analarini davom ettirib kelayotgan, madaniy merosga aylangan shevalari ham bor. Shevalar xalqning, aholining ma'lum bir hudud doirasidagi chegaralangan so‘zlashuv uslubi bo‘libgina qolmay, kishilarning asrlar osha nutqiy madaniyatini shakllantirgan omildir. Binobarin, hozirgi o‘zbek tili adabiy til va mahalliy xalq shevalari hisobiga boyib boradi. Adabiyotlarda ilmiy jihatdan xalq shevalariga “Faqat muayyan bir hududga xos ayrim belgilarni o‘zida namoyon qilgan til shakli mahalliy shevalar hisoblanadi. Shevaning faqat og‘zaki shakli mavjud”, deya ta'rif beriladi. Shevalarda yangicha so‘zlarning kirib kelishi bo‘lmasada, ular adabiy til …

ADABIY TIL BARCHA UCHUN BIRDEK TUSHUNARLI BO‘LISHI LOZIM

ADABIY TIL BARCHA UCHUN BIRDEK TUSHUNARLI BO‘LISHI LOZIM

30.07.2020

Bu davrdagi o‘zbek tilshunosligining o‘ziga xos jihatlari, adabiy tilning shakllanishi, dastlabki imlo qoidalarining ishlab chiqilishi, milliy alifboning tartibga solinishiga munosib hissa qo‘shgan fidoyi vatandoshlarimizning faoliyati, ularning ilmiy merosi Fitrat, Cho‘lpon, Elbek, Ashurali Zohiriyni hisobga olmaganda, deyarli o‘rganilmagan. Istiqlolga qadar nashr qilingan adabiyotlarda o‘zbek tilshunosligi 40-yillarda shakllana boshlagan, degan fikr ustuvor bo‘lib, 20-30-yillar o‘zbek tilshunosligi deyarli inobatga olinmadi. Vaholanki, o‘sha davrda mukammal alifbosi, muayyan qoidalarga solingan adabiy til bo‘lishini orzu qilgan, shu yo‘lda o‘z jonini qurbon qilgan, tarix sahifalariga “jadidlar” nomi bilan kirgan millatparvar bobolarimiz o‘zbek tilshunosligining rivojiga ulkan hissa qo‘shishgan.Millatimizning shunday qahramonlaridan biri Shokirjon Rahimiydir. …

OILАDА MUQАDDАS TUSHUNCHАLАR QАTORIDА TIL HАM BO‘LISHI KERАK!

OILАDА MUQАDDАS TUSHUNCHАLАR QАTORIDА TIL HАM BO‘LISHI KERАK!

27.07.2020

O‘zbek xalqi hamma davrlarda ham bag‘rikengligi, mehmondo‘stligi bilan dunyoni hayratga solib kelgan. Аmmo manashu bag‘rikenglik natijasida kirib kelayotgan globallashuv jarayonlari oqibatida bugun urf-odatlarimiz, mentalitetimiz o‘zgarib ketayotgani, asosan, ziyolilarimizni qattiq tashvishga solmoqda. Jamiyatimizdagi har qanday o‘zgarish, avvalo, milliy tilimizda o‘z aksini topadi. Shifokorga borsangiz, butun tanangizning tibbiy tahlilini maxsus tibbiy moslama orqali tekshirib, natijasini qo‘lingizga chiqarib beradi. Ruhiyatning, maʼnaviyatning, insonlarimiz tabiatining bugungi holati qaysi uskuna yordamida aniqlanadi?Insonning butun borlig‘i, kishilarga, jamiyatga, davlatga, uni o‘rab turgan olamga munosabati, tabiiyki, tilida namoyon bo‘ladi. Har qanday odamning so‘zlagan nutqi, tilga munosabati uning kim ekanligini ko‘rsatib turadi. Navoiy aytgani kabi …

BIZDА TАKLIF BOR

BIZDА TАKLIF BOR

23.07.2020

Insoniyat paydo bo‘libdiki transport shaharlarni, davlatlarni, umuman qitʼalarni bir-biri bilan bog‘lab kelgan. Hech bir davlatning taraqqiyotini transport sohasisiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Jug‘rofiy o‘rniga ko‘ra arzon va qulay transport kommunikatsiyalariga ega bo‘lgan va ulardan samarali foydalanib kelayotgan davlatlar bugungi kunda dunyo iqtisodiyoti va siyosatida egamen mavqeni egallab turibdi. “Osiyo yo‘lbarsi”, “Osiyo qoploni” maqomi bilan iqtisodiy yuksalishda mo‘ʼjiza yaratgan Janubiy-Sharqiy Osiyodagi bir qator davlatlarning bu mavqega erishishida ham transport kommunikatsiyasidagi qulayliklarning ahamiyati katta bo‘lgan. Bunda boshqa faktorlarning, ayniqsa inson omilining munosib o‘rni bor, albatta.Barcha Markaziy Osiyo davlatlari kabi eng arzon suv transporti qulayliklariga ega bo‘lmagan O‘zbekistonni rivojlangan …

O‘quvchi tilimizni qanchalik biladi yoxud ona tili – faqat grammatik qoidalar fanimi?

O‘quvchi tilimizni qanchalik biladi yoxud ona tili – faqat grammatik qoidalar fanimi?

14.07.2020

Biz uzoq yillar o‘z fanlarimizni, jumladan, ona tilimizni unga to‘la mos kelmaydigan qoidalar, tartiblar asosida o‘rgandik, o‘rgatdik. Ona tili fani tilimiz jozibasi, uning imkoniyatlari haqidagi emas, tilning sirtqi tartib-qoidalarini o‘rganadigan va o‘rgatadigan ilmiy fanga aylandi. O‘quvchi ona tili deganda betakror go‘zal ifodalar, bir tushuncha yoki tuyg‘uning bir necha so‘zlar bilan ifodalanishidagi imkonlar, ma'no tovlanishlari, ifoda go‘zalliklarini emas, so‘zning qaysi turkumga kirishi, gapda qaysi bo‘lak bo‘lib kelishi hamda qator vahokazolarni anglaydigan bo‘ldi. Oliy o‘quv yurtiga kirish niyatida bo‘lgan yoshlar ham fanning tartib-qoidalari qolipini to‘liq yod olishga majbur edi. Bu tartib-qoidalar esa ko‘p o‘rinda tilimizning borlig‘iga yopishmagan, …

SOF O‘ZBEKCHA SO‘Z

SOF O‘ZBEKCHA SO‘Z

13.07.2020

Biz universitetning birinchi bosqichida tahsil olayotganimizda Ozod Sharafiddinov aspiranturani endigina tugatib, dars bera boshlagan yosh domla edi. Qardosh xalqlar adabiyotidan bir turkum ma’ruza o‘qigan Ozod aka Nizomiy Ganjaviyning “Xusrav va Shirin” dostonidagi lavhani shunday bayon qilgan edi:— Farhod sehrli teshasi bilan tog‘ni kesib, vodiyga suv ochdi. Shirin erta tongda qarasa tog‘dan sharqirab suv oqib yotibdi. Malika hayrat va hayajon ichida: “Nichego sebe!”, dedi.Talabalik yillari paxta terimida qishgacha qolib ketardik. Yotar joyimiz molxona, to‘shagimiz poxol, tashnobimiz ochiq dala. Hammomni tushda ko‘rardik. Arqon bilan qor to‘kib paxta terish ham, ho‘l to‘nkalarni yorib ovqat tayyorlash ham azob edi.Shunday …

MUHАMMАD YUSUFNI АNGLАSH

MUHАMMАD YUSUFNI АNGLАSH

07.07.2020

“Koinot qachonlardir bir nuqtaning, bir zarraning portlashidan paydo boʼlgan deyiladi. Аgar shu fikr toʼgʼri boʼlsa, poetik soʼz yaʼni sheʼriyatning mohiyatida lohududga sochilib ketgan koinotni toʼplab, sidirib yana oʼsha nuqtaning ichiga sigʼdirish istagi yotadi”, - deydi Ramiz Ravshan. Va shoirning zimmasidagi qutlugʼ vazifa haqida gapirib: “har bir asl shoir tangrini oʼz ona tilida tasvirlaydi va haqiqiy shoir tangri diydorini tilab qushday qanot qoqa-qoqa oʼz tilining osmonini kengaytiradi”, - deydi. Qushning qanot qoqishidan ohang yaraladi, kuyga aylanadi, soʼzga aylanadi. Shu bepoyon osmon qushlarga va shoirlarga armugʼon qilindi, deya bejiz aytilmaydi.Oʼz soʼzi bilan koʼrkli tilimizning pokiza osmonini kengaytirgan …

Ona tilimizning jozibasi shevalarda

Ona tilimizning jozibasi shevalarda

03.07.2020

Ko‘chalarda, yo‘l chetidagi reklama e'lonlarida, tashkilot va muassasalarning tashqi reklamalarida o‘zbek tili qoidalari, me'yor va talablariga amal qilinmasdan, savodsizlarcha bitilgan yozuvlarni hanuz uchratayapmiz. Vaholanki, o‘zbek tiliga Davlat tili maqomi berilganiga bu yil o‘ttiz bir yil to‘ladi...Xalq deputatlari shahar Kengashining navbatdagi sessiyasida kun tartibidagi mavzu - shahar hududidagi jamoat joylari, ommaviy axborot vositalarida o‘zbek tili va o‘zbek adabiy tili me'yor va qoidalariga amal qilish holati to‘g‘risidagi masala muhokama qilinadi.Ma'lumki, Prezidentimiz Shavkat Mirziyoev 2019-yil 4-oktyabr kuni “Davlat tili haqida”gi Qonunning 30 yilligini munosib nishonlash to‘g‘risidagi qarorni imzoladi. Qarorda qayd etilishicha, mazkur tarixiy hujjatga binoan o‘tgan yillar davomida …

TILIMIZ XAZINASINING KO‘ZGUSI

TILIMIZ XAZINASINING KO‘ZGUSI

30.06.2020

O‘z taraqqiyotining tamomila yangi bosqichiga dadil qadam qo‘yayotgan mamlakatimizda barcha sohalarda bo‘layotgani kabi davlat tilining o‘rni va nufuzini oshirish borasida ham tub burilish jarayonlari boshlandi. Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganining o‘ttiz yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi nutqida bu borada qilinadigan ko‘lamli ishlarning to‘laqonli tarhini chizib berar ekan, bu ishlarning pirovard natijalarini quyidagicha ifoda etdi: “Muxtasar aytganda, har birimiz davlat tiliga bo‘lgan e'tiborni mustaqillikka bo‘lgan e'tibor deb, davlat tiliga ehtirom va sadoqatni ona Vatanga ehtirom va sadoqat deb bilishimiz, shunday qarashni hayotimiz qoidasiga aylantirishimiz lozim”. Har bir fuqaroning ongu shuurida ana shu qoidaning …

Til va tafakkur  yoxud imlo qoidalari buzilishining tilimizga ta'siri xususida

Til va tafakkur yoxud imlo qoidalari buzilishining tilimizga ta'siri xususida

27.06.2020

Til vujud bo‘lsa, so‘z uning libosidir. Aytayotgan, yozayotgan so‘zlarimiz bexatoligi ana shu libos ko‘rkamligini belgilaydi. Shu ma'noda imlo qoidalarining tilimiz sofligini ta'minlashda o‘rni va ahamiyati beqiyosdir. Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti professori, filologiya fanlari doktori Zulxumor Xolmanova bilan suhbatimiz davlat tilining takomillashuv bosqichi, imlo qoidalarini qo‘llashda yo‘l qo‘yilayotgan xatolar va ularning yechimi xususida bo‘ldi.- Bugun o‘zbek tilini rivojlantirish, uning nufuzini oshirish borasida keng ko‘lamli ishlar olib borilmoqda. Sizningcha, ayni yo‘nalishdagi faoliyat qaysi mezonlarda yanada ko‘proq o‘z samarasini beradi? - Darhaqiqat, o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzini oshirish bugunning dolzarb vazifasiga …

Bolaning ona tiliga sadoqati oilada shakllanadi, maktabda mustahkamlanadi

Bolaning ona tiliga sadoqati oilada shakllanadi, maktabda mustahkamlanadi

27.06.2020

Til millatning ma’naviy boyligi. U orqali har bir millat dunyo sahnasida o‘zligini, ma’naviy-siyosiy qiyofasini, irodasini namoyon etadi. Shu ma’noda ma’lum bir xalqning ma’naviy qudratini uning ona tiliga bo‘gan e’tibori bilan baholash mumkin.O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganligiga ham o‘ttiz yil bo‘ldi. Bu vaqt ichida uni mustahkamlash, rivojlantirish, obro‘yini oshirish yo‘lida ko‘plab ishlar qilindi. Xususan, milliy ta’lim tizimi tubdan isloh qilindi. Bu jarayonda ayniqsa, umumta’lim maktablariga alohida e’tibor berildi. Maktab ostonasiga qadam qo‘ygan bolajonlarda ona tilimizga muhabbat, sadoqat , milliy g‘urur  tuyg‘ularini shakllantirish ustuvor vazifalardan biri sifatida belgilandi.Bu borada gapirganda shahrimiz xalq ta’limi bo‘limi famoasi tajribasiga …

O‘zbek tilini davlat tili sifatida rivojlantirish va xalqaro nufuzini oshirish har birimizning muqaddas burchimizdir

O‘zbek tilini davlat tili sifatida rivojlantirish va xalqaro nufuzini oshirish har birimizning muqaddas burchimizdir

24.06.2020

Dunyo tamaddunida millatning o‘zligini, xalqning takomil darajasini belgilovchi muhim omillaridan biri – til hisoblanadi. Ona tilining rivoji, unda yaratilgan osori-atiqalar, ma'naviy merosning ko‘lamiga hamda ona tilini o‘rganish, tahlil etish ko‘nikmasining shakllanishiga qarab millatga baho beriladi.1989-yil 21-oktyabr sanasida “Davlat tili to‘g‘risida”gi Qonunning qabul qilinishi davlatchiligimiz tarixida haqiqiy ma'naviy jasorat va fidoyilik namunasi bo‘lgan desam, adashmayman. Chunki bu O‘zbekistonning davlat mustaqilligi sari tashlagan ilk qadamidir. O‘zbekiston Respublikasining davlat mustaqilligi ayni shu tilda e'lon qilindi. Bosh qomusimiz – Konstitusiya o‘zbek tilida yaratildi, Davlat madhiyasi jahon bo‘ylab jaranglamoqda, 120 dan ziyod millat vakillarining bir osmon ostida tinch, osoyishta, ahil …

Yuz yillik orzu

Yuz yillik orzu

09.06.2020

Biz millat haqida, milliy qadriyatlar haqida gapirganda o'z-o'zidan Qodiriy, Cho'lpon, Behbudiy va Fitratlarni esga olamiz. Chunki, ular millatni asl ko'rish, adl ko'rish uchun kuyunganlar. Shu millatning tili, adabiyoti uchun va uning tagzamiridagi mazlumiyat va mahrumiyatlari borasida qayg'urganlar. Ular sofligi uchun kurashgan tilda biz gapiramiz, jadidlarimiz ochgan maktablarda bizning ota-bobolarimiz ilm olishgan, ular keltirgan ozodlikni yuraklarimizda ko'tarib yuribmiz.Quyida yozuvchi Isajon Sulton va Qodiriy shajarasining davomchilaridan biri Xondamir Qodiriy qurgan suhbatni siz mushtariylarimizga ilinar ekanmiz, asriy jumboqlarning asl javobini topgandek bo'lamiz.Isajon Sulton: — Xondamir aka, siz bilan ulug' adibimiz Abdulla Qodiriy asarlari, qahramonlarining fe'l-atvori, u zot yashagan …

TIL – JAMIYAT TAYANCHI

TIL – JAMIYAT TAYANCHI

06.06.2020

Ona tilida fikrlashga toza gapirishga, nutqingizni har xil yot unsurlardan saqlashga harakat qiling. Qayerda va kim bo‘lmasin, ona tili kamsitilishiga yo‘l quymasin. Til mavsumiy libos emaski, ob-havoning o‘zgarishiga qarab almashtirilsa, Onaizor, Vatan, millat har biri bittadan, Ona tili ham bitta. Agar o‘z xalqingiz orasida gungalak-soqov va yot bo‘lishni istamasangiz, ona tilini puxta o‘rganing. Boshingizga ko‘taring. Kishi boshqa tilda bilimli bo‘la oladi, ammo faqat o‘z tilida bekamu-ko‘st bo‘lishi mumkin.                                                        …

Ona tilini o‘qitish – o‘quvchi nutqini o‘stirishning bosh omili

Ona tilini o‘qitish – o‘quvchi nutqini o‘stirishning bosh omili

05.06.2020

Maktabda ona tili o‘qitishning bosh maqsadi tilning jamiyatda tutgan o‘rni, bajaradigan vazifasi bilan belgilanadi. Ma’lumki, til jamiyat a’zolari o‘rtasida aloqa-aralashuv vositasi, insonning fikrlash va fikr mahsulini og‘zaki va yozma ravishda berishi, o‘z ichki kechinmalarini bayon qilish vositasi bo‘lib xizmat qiladi. Hazrat Alisher Navoiy til kishilarning o‘zaro aloqa vositasi sifatida jamiyat taraqqiyotida katta o‘rin egallashini, u insonni hayvondan ajratuvchi asosiy belgilardan biri ekanligini alohida ta’kidlab, bunday deb yozgan edi: So‘zdirki nishon berur o‘likka jondin,So‘zdirki, berur xabar jonga jonondin.Insonni so‘z ayladi judo hayvondin,Bilki guhari sharifroq yo‘q ondin.Ona tili o‘qitishdan maqsad tilning jamiyat a’zolari o‘rtasida bajaradigan ana shu vazifasi …

Ilmdagi o‘zbek tili

Ilmdagi o‘zbek tili

30.05.2020

Turli xalqaro bazalarga kiritish talabi kuchayaversa, hademay o‘zbek tilidagi ilmiy jurnallar ham tugab bitsa ajab emas...Aslida-ku, sho‘ro davrida qizil imperiya hududidagi yagona ilmiy til sifatida rasman bo‘lmasa-da e’tirof etilgan rus tili ta’sirida o‘zbek tilining ilmdan tamomila chetlashib qolgani hammaning yodida bo‘lsa kerak. Eslang-a, dissertatsiyalar rus tilida yozilib, rus tilida himoya qilingan zamonlar bo‘lmadimi?.. Bo‘ldi, bo‘lganda qandoq! Va buni ko‘pchilik ziyolilar ich-ichida yoqladilar ham: ilmiy aloqalarning kuchayishi, milliy ilm-fanimizni tanishlari, tan olishlari uchun rus tilida yozish kerak, degan fikr aqidaga aylandi; markaziy jurnallarda rus tilida chop ettirgan maqolalar bilan faxrlanadigan bo‘lindi... Shubhasiz, ilmda yuksalish bo‘ldi, ittifoq …

Til millatning mavjudligidir

Til millatning mavjudligidir

30.05.2020

Til – taqdir degani. U millat taqdiri, uning o‘tmishi va yorqin kelajagi. Buning uchun esa, milliy til hayotda keng ko‘lamda amal qilmog‘i lozim. Chunki, davlat tilining amaldagi mustaqilligi, mustahkamligi, mavqei millat qadri va qadriyatlarining bardavomligi, sobitligini ta’minlovchi kuchdir.Bu borada biz Markaziy Amerikadagi yerli aholi hindularning, dunyoga o‘z madaniyati bilan tanilgan atseklar, mayyalar, irokezlar, seneka, rama, borigon kabi elatlarning deyarli yo‘qolib ketgani, Shimoliy Sibir va Uzoq Sharqdagi korel, pomor, fin, ajar, veps, nanay, yoqut, gundus, evenk, eskimos, chukcha, kunis xanti, mansi, buryat kabi yana o‘nlab millat va elatlarning milliy tillari va shu tillar tugatilishi oqibatida, batamom …

O‘z tilini hurmat qilmagan xalqni  hech kim hurmat qilmaydi!

O‘z tilini hurmat qilmagan xalqni hech kim hurmat qilmaydi!

29.05.2020

Rossiyada ish yuritish ingliz tili yoki Turkiyada rus tilida olib borilishini tasavvur qila olasizmi? Yoinki bu mamlakatlarga borganda, ularning ona tilini bilmay ko‘ring-chi! Bizda esa bu haqida endi fikr yuritila boshlandi. Tilimizga Davlat tili maqomi berilganiga 30 yildan oshdi hamki, nihoyat, bugun davlat ishlarini ona tilimizda yuritish masalasi kun tartibiga chiqdi.Ona tili haqida fikr yuritganimda yoki bu mavzu bilan bog‘liq maqolalarni o‘qiganimda, ko‘z oldimda rahmatli onamning siymosi gavdalanadi. Ular fidoyi olima, o‘z ona tilining haqiqiy kuyunchagi edilar. Nomzodlik dissertatsiyalari ham “Hozirgi zamon o‘zbek tili leksikasining taraqqiyoti” mavzusida bo‘lib, ilmiy ishlarini 70 yillarning birinchi yarmida himoya …

QADRSIZLANGAN TILIM

QADRSIZLANGAN TILIM

29.05.2020

Mamlakatimiz aholisi o‘rtasida xorijiy tillarga, ayniqsa, ingliz tiliga e’tibor juda kuchayib bormoqda. Bu bilan xorijiy tillarni o‘rganmanglar deyishdan yiroqman. Odamlar o‘z tili qolib boshqa tillarni o‘rganishga “qattiq kirishdilar” shekilli, qayerga bormang yoki qaramang, ayniqsa yoshlar orasida tuturiqsiz, mantiqsiz so‘zlarni eshitishga qulog‘imiz, o‘zbek tilining asosiy imlo qoidalariga bo‘ysunmagan yoki chet tilda yozilgan har xil yozuvlarni ko‘rishga ko‘zimiz ko‘nikib bormoqda.Qaysi bir ijtimoiy tarmoqqa qaramang, ona tilimizga e’tibor susayib ketgani haqida qanchadan-qancha tanqidiy maqolalar yozildi, hozir ham yozilmoqda, bundan keyin ham yoziladi. Chunki tilimizga bo‘lgan e’tibor va uning bugungi ahvoli shunga muhtoj.Har kuni ishga, bozorga, o‘qishga boramiz. Qayerga …

Ko‘mirga aylangan umr

Ko‘mirga aylangan umr

27.05.2020

Xalq maqollari, matallarida bir hikmat bo‘ladiki, u hikmatli so‘z deb ataladi va asrlar osha og‘izdan og‘izga ko‘chadi.Gap ko‘p, ko‘mir oz, degan iborada men chuqur ma’no, tagdor fikr ko‘rmadim. Suhbat cho‘zilsa sandalning cho‘g‘i sovub qolgani uchun shunday deydilarmi? Bu gapda ne badiiyat, ne hikmat bor?O‘ylashimcha, bu ibora aslida gap ko‘p-ku, umr oz bo‘lgan.Ku yuklamasining keyingi so‘zga qo‘shilib ketishidan umr ko‘mirga aylangan. Asliyatni tiklasak, dunyoning dardini aytishga umr yetmaydi, degan falsafiy xulosa chiqadi.Bu singari zamonlar osha tildan tilga o‘tib, so‘zlari, harflari o‘zgarib ketgan, asl ma’nosini yo‘qotgan maqol va matallar ko‘p.Xalqda Mehmon otangdan aziz, Ustoz otangdan ulug‘ degan …

Vatan hajri, til sog‘inchi

Vatan hajri, til sog‘inchi

25.05.2020

(bo‘lgan voqea)2014 yil yozida oilamiz bilan Antalyaga borgan edik. Bolalar “shahar aylanamiz” deyishgach, bir kuni ertalabdan avtobusga chiqib, shahar markaziga yo‘l oldik.Manzara – subtropik. Yashil-ko‘kish dengiz to ufqqacha to‘lqinlanadi. Tevarak orasta, ammo havo nam. O‘zimizdagi quruq, turli islarni opkeladigan havoga o‘xshamaydi. Baribiram o‘zgachaligi bor.Shaharning katta supermarketlaridan biri – “Terra Siti” soat o‘nda ochilar ekan. Kun isiy boshladi. Hali yarim soatcha vaqt bor. Yaqin bir joyda kichkina favvorali salqin bog‘chaga ko‘zimiz tushib, o‘sha yoqqa borayotsak, ortimizdan birovning:– Shoshmang-shoshmang! To‘xtang! – degan ovozi keldi.Qarasam, guldor ko‘ylagini shimi ustiga tushirib olgan, to‘ladan kelgan bir kishi, biz tomon lapanglab …

Ona tilimizga e’tiborli bo‘laylik!

Ona tilimizga e’tiborli bo‘laylik!

22.05.2020

Alisher Navoiy “Muhokamat-ul-lug‘atayn” (“Ikki til muhokamasi”) nomli ilmiy asarida turkiy va forsiy tillarni qiyoslash orqali turkiy tilning boyligini aytib o‘tgan. Shu bois buyuk zotlarimiz tan olgan ona tilimizning sofligini saqlash, ushbu bebaho ma’naviy xazinani asl holicha asrash, kelajak avlodga bus-butun yetkazish dolzarb muammoga aylanib bormoqda.Muhtaram Prezidentimizning 2019-yil 21-oktabrda qabul qilingan “O‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmoni bu boradagi ustivor vazifalarni hayotga izchil tatbiq etish va yosh avlodni ma’naviy qadriyatlarimizga cheksiz ehtirom ruhida tarbiyalashda muhim ekanligi, ona tilmizda paydo bo‘lgan muammolarning yechimiga yo‘l ochilganidan dalolatdir. “Tilga e’tibor-elga e’tibor” deganlaridek, Yurtboshimizning …

“So‘z so‘zlashda... andisha kerak”

“So‘z so‘zlashda... andisha kerak”

21.05.2020

- 1 -Abdulla Qodiriy nomi tilga olinganda bir entikib, hayratlar bilan Otabek va Kumush, Anvar va Ra’nolar taqdirini esga olmaydigan o‘zbek ziyolisi, adabiyot muhibi topilmasa kerak. Adibning badiiy so‘zida betakror joziba mujassam bo‘lgani bois “O‘tkan kunlar”ni necha topqir o‘qilsa ham, odam to‘ymaydi, zerikmaydi; qayta o‘qishga zarurat sezaveradi. Roman zavq-shavq bilan yutoqib o‘qiladi. Qayta o‘qishda asarning yangidan-yangi qirralari ochilib boradi. Bir o‘qilganda e’tiborsiz o‘tilgan tasvir va epizodlar boshqa safar diqqatni tortadi. Bu hol, tabiiyki, adibning obraz yaratish mahoratiga, inson qalbini chuqur anglashiga, voqea-hodisalar bayon usuliga tegishlidir. Zero, adabiyotdek so‘z san’at uchun badiiy til juda muhim sanaladi; …

Til qashshoqmi yoki nutq?..

Til qashshoqmi yoki nutq?..

21.05.2020

Ko‘cha-ko‘yda odamlarning o‘zbek tilida o‘zaro muloqotini tinglab qolsangiz, ular qo‘llayotgan so‘zlarning qanchalik ozligini, boshqacharoq qilib aytganda nutqining naqadar qashshoqligini ko‘rib achinib ketasan kishi. Til muayyan tizim qoidalariga bo‘ysunganligi bois o‘rni bilan kerakli lug‘aviy birliklar talab qilinadi. O‘sha birlik xotiraga kelmasa, olmosh (o‘sha, haligi, anaqa, kim, nima) yoki vulgar so‘zlar (adabiy tilga yot so‘kish yoki qo‘pol va dag‘al so‘zlar) qo‘llaniladi. Bunday holat asosan shahar shevalarida keng tarqalgan. Afsuski, bu “kasallik” keyingi vaqtlarda ommalashib bormoqda. Oddiy xalqning tilga munosabati, aniqrog‘i, tildan foydalanish ko‘nikmasi kundan-kunga pasayib borayotganligi ayni haqiqatdir.Xo‘sh, ziyolilar-chi? Ularning orasida ahvol qanday, deb so‘rashingiz mumkin. Hujjatchilik …

Nomlarimiz milliy g‘ururimizga aylansin!

Nomlarimiz milliy g‘ururimizga aylansin!

20.05.2020

Dunyo tillari va o‘zbek tiliManbalarda ko‘rsatilishicha, dunyoda 7000dan ortiq til bor. Shulardan 1400 ta tilning yo‘qolib ketish xavfi bor. Dunyo tillaridan faqat 40 tasigina og‘zaki va yozma jihatdan mukammal shakllanib bo‘lgan deb hisoblanadi. O‘sha 40 tilning orasida o‘zbek tili ham borligi quvonarli. Lekin har qanday til, u nechog‘lik mukammal shakllangan bo‘lmasin, til auditoriyasi uning taraqqiyoti yoki tanazzulini belgilaydi. Til auditoriyasi – bu – tilning qo‘llanish ko‘lamining kengligi, undan foydalanuvchilarning til meʼyorlariga rioya qilishi bilan belgilanadi.Tilimiz nufuzi yo‘lidagi islohotlar2019 -2020-yil tom maʼnoda ona tilimiz rivoji hamda uning huquqiy maqomini mustahkamlash borasida tub burilish yili bo‘ldi:Prezidentimiz tomonidan …

Ikkinchi jahon urushi davrida o‘zbek tilida chop etilgan gazetalar

Ikkinchi jahon urushi davrida o‘zbek tilida chop etilgan gazetalar

12.05.2020

“O‘zbekiston matbuoti tarixi” (1925-1952 yillar) kitobi mualliflari Ikkinchi jahon urushi frontlarida o‘zbek tilida 13 ta front va 3 ta diviziya gazetalari chop etilganligini taʼkidlaydi.Jumladan, 1-Boltiqbo‘yi frontida “Dushmanga qarshi olg‘a”, 2-Boltiqbo‘yi frontida “Suvorovchi”, 3-Boltiqbo‘yi frontida “Vatan uchun”, 1-Belorussiya frontida “Front haqiqati”, 3-Belorussiya frontida “Qizil askar haqiqati”, 1-Ukraina frontida “Vatan sharafi uchun”, “2-Ukraina frontida “Suvorov natiski”, 3-Ukraina frontida “Sovet jangchisi”, Bryansk frontida “G‘alaba sari olg‘a”, Uzoq Sharq frontida “Bong” singari gazetalar chop etilgan.Urush yillarida Shuhrat, Mirzakalon Ismoiliy, Ilyos Muslim, Nazarmat, Adham Rahmat, Nazir Safarov, Ibrohim Rahim, Ziynat Fatxullin, Adham Hamdam, Sulton Jo‘ra, Abdunabi Alimuhamedov, Mahmud Murodov singari …

Til – ulug‘ neʼmat, cheksiz imkoniyat

Til – ulug‘ neʼmat, cheksiz imkoniyat

12.05.2020

Farzandimiz so‘zlay boshlaganida qanchalar quvonganimizni, u bilan chaqaloq tilida gaplashganimizni bir eslaylik... Olam shodligi bor bu lahzalarda. Shunday chog‘larda til insonga qanchalar aziz va zarur bo‘lsa, uning daxlsizligi, himoyasi ham shu qadar muhim ekani ayon bo‘ladi.Inson ulg‘ayib borgani sari o‘zligimizning muazzam poydevoriga bo‘lgan qarashlarimiz mustahkamlanib boradi. Shu asnoda qalbimizni turli shaytoniy qutqulardan, noto‘g‘ri qarashlardan asragan iymonimiz kabi muqaddas ona tilimizga bo‘lgan munosabatimiz ham yuksaladi.Qariyb bir oydirki qizg‘in muhokamalarga sabab bo‘layotgan O‘zbekiston Respublikasi Maʼmuriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksining 42 moddasiga qo‘shimcha kiritish to‘g‘risidagi hujjat loyihasini to‘liq qo‘llab-quvvatlaymiz. Bu yerda hech bir millatga yoki o‘zga tilga nisbatan cheklov …

Davlat tiliga hurmat – insoniy burchimiz

Davlat tiliga hurmat – insoniy burchimiz

08.05.2020

Ilmning ham, axloqning ham kaliti tildir. Til insonning yuksak madaniyatini, chuqur bilimini, hissiyotini namoyish qiluvhi vositadir. Shuning uchun til qoidalarini mukammal bilish va unga amal qilish juda muhim hisoblanadi. Xalqimizda ona tilimiz bilan bog’liq juda ko’p naqllar, maqollar, hikmatli so’zlar bor. Deyarli barchasidan bir umumiy xulosa chiqarish mumkin. Buni muhtaram Yurtboshimiz Sh.M.Mirziyoyevning quyidagi so’zlaridan ham anglash mumkin: ”Biz yoshlarimizning jahon tillarini egallashga bo’lgan ulkan qiziqish va intilishlarini har doim qo’llab-quvvatlaymiz. Men bugun aziz bolalarimizga murojaat qilib, ulug’ alloma, XX asr boshida olti tilli – o’zbek, arab, fors, hind, turk va rus tillarida lug’at tuzgan Ishoqxon Ibratning …

Hushtakni qattiqroq chaling!

Hushtakni qattiqroq chaling!

07.05.2020

Agar haydovchi yo‘l qoidasini buzsa, YPX inspektori hushtak chaladi. Qoidabuzarga jarima belgilaydi. Bu bilan sodir bo‘lishi mumkin bo‘lgan halokatlar oldi olinishi haqiqat.Afsuski, millatni millat, davlatni davlat sifatida ko‘rsatuvchi ramzlardan biri ona tilimizni har qadamda buzishadi. Ammo hech kim bu holatdan tashvish chekmaydi. Aslida qoidabuzarlikning eng xatarlisi ona tiliga bo‘lgan bepisand munosabatdir.Bundan o‘ttiz bir yil muqaddam yurtimizda «Davlat tili to‘g‘risida»gi qonun qabul qilingandi. Ushbu hujjat haqida gap ketganda, ko‘pchiligimiz yuzlab qonunlarning shunchaki, bittasiday tasavvur qilishimiz ham afsuski, haqiqat. To‘g‘ri, mohiyatan olganda tilga oid bir yo‘nalishni tartibga soluvchi meʼyorlar jamlanmasi, xolos. Ammo ana shu qonun bilan o‘zbek …

Reklama – madaniyat, maʼnaviyatni ifodalaydi

Reklama – madaniyat, maʼnaviyatni ifodalaydi

07.05.2020

Baʼzan shunday bo‘ladi, ko‘chada ketayotib yo‘l betidagi yozuvlarni bir-biriga ulab, hijjalab o‘qib ham biron bir maʼno topa olmaysiz. Xunobingiz oshadi, uning davlat tilida emasligi dilingizni xira qiladi, ayni mana shu ishga diqqatni oshirish haqida o‘ylay boshlaysiz.Tilga bo‘lgan hurmat hissini oshirish, bu boradagi ishlarni namoyon etish haqida gap ketar ekan, albatta ko‘cha yozuvlari, peshlavhalarning joylashtirilishi va ularning davlat tili to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga muvofiqligi asosiy eʼtiborda bo‘ladi. Negaki, tashqi reklama, ko‘chadagi yozuvlar o‘tgan-qaytgan kishiga dars beradi, yo‘l ko‘rsatadi va madaniyat, maʼnaviyatni ifodalovchi vosita bo‘lib xizmat qiladi.O‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi, “Reklama to‘g‘risida”gi Qonunlari ijrosini taʼminlash hamda Vazirlar …

Til g‘ururi

Til g‘ururi

05.05.2020

O‘zbek xalqi nihoyatda bag‘rikeng va mehmondo‘st xalq. Aksiomaga aylanib qolgan bu fikrni kundalik hayotimiz, o‘tmishimiz yaqqol tasdiqlaydi. Birinchi jahon urushi yillarida front chizig‘idan ko‘plab aholi, yetim bolalar O‘zbekistonga ko‘chirib kelindi. O‘zbek xalqi ularga boshpana berdi, egnini but qildi, qornini to‘yg‘izdi. Evaziga hech narsa so‘ragani yo‘q. O‘sha yillardagi o‘zbek xonadonidagi holatni o‘zimcha tasavvur qilaman: Oiladagi besh farzand yoniga yana besh nafar sariq sochli, ko‘k ko‘zli bolalar qo‘shib olingan. Ona bolalariga xitob qilarkan, noningizni ikkiga bo‘ling, yarmini mehmonga bering, mehmon xafa bo‘lmasin, kiyimingizni eskisini o‘zingiz kiyib yangisini mehmonga bering, mehmon xafa bo‘lmasin, yotog‘ingizni mehmonga berib pastda o‘zingiz …

Tilimiz – borlig`imiz

Tilimiz – borlig`imiz

04.05.2020

Har bir millatning qon-qoniga singib ketgan fe’l-atvori, ma’naviy tafakkuri avvalo, uning milliy tilida, shevasida aks etishi shu millatning o`ziga xosligi ifodasi demakdir. Til biz uchun necha asrlar davomida sayqal topib, shakllangan, suronlardan omon qolgan omonatdir. Xizmat yuzasidan hududdagi ko`rkam, peshtoqiga ajnabiy tilda  nom bitilgan, dong`i ketgan tadbirkorlik sub’yektigi tashqi yozuvlarni ko`zdan kechirdim. Shaharda obro`yi baland, sokin, aholining eng sevimli dam olish maishiy maskani. Tadbirkor bilan suhbatlashar ekanman, bino peshtoqidagi so`zni o`zgartish zarurligi, o`zbek tilining davlat tili sifatida mavqei va nufuzi, peshlavha va e’lonlar  qaysi tilda ifodalansa, aholida shu tilga bo`lgan munosabatning shakllanishida muhim ahamiyat kasb etishi …

Til — shaʼn, til — qadr-qimmat

Til — shaʼn, til — qadr-qimmat

04.05.2020

Tarixdan maʼlumki, har bir mustaqil davlatning milliy ramzlari bo‘lgan. Va ularning muhofazasi qonunlarda mustahkamlab qo‘yilgan. Shunday ramzlardan biri ona tilidir. Konstitutsiyamizning 4-moddasida “O‘zbekiston Respublikasining davlat tili o‘zbek tilidir. O‘zbekiston Respublikasi o‘z hududida istiqomat qiluvchi barcha millat va elatlarning tillari, urf-odatlari va anʼanalari hurmat qilinishini taʼminlaydi, ularning rivojlanishi uchun sharoit yaratadi”, deya belgilangan.Adliya vazirligi tomonidan o‘zbek tilining davlat tili sifatida maqomi va nufuzini mustahkamlashga xizmat qiladigan qonun loyihasi jamoatchilik muhokamasiga qo‘yilgan dastlabki palladayoq turli-tuman qarashlar va fikrlar yuzaga chiqdi. O‘zini shu yurt kelajagi, shu millat istiqboli uchun daxldor deb bilgan inson borki, o‘zbek tilining mavqeini oshirish …

Yuksak manzillarga tikkanmiz ko‘zni!

Yuksak manzillarga tikkanmiz ko‘zni!

01.05.2020

Adliya vazirligi tomonidan xalq muhokamasiga qo‘yilgan “Davlat organlari va tashkilotlarida davlat tilida ish yuritishga doir qonunchilik talablariga rioya etmaganlik uchun maʼmuriy javobgarlik kiritish to‘g‘risida qonun loyihasi” ayniqsa har kim o‘z fikrini erkin bildirish imkonini beruvchi ijtimoiy tarmoqlarda aks-sado berdi va u shovqinlar bugungacha ham tinib ulgurmadi. “Aks-sado” so‘zi bu yerda juda o‘z o‘rniga tushadi: haqiqatan ham na aqlga, na mantiqqa to‘g‘ri keladigan g‘alati daʼvolar, shov-shuv va vahimalar ko‘tarishga urinishlar kuzatildi.Shulardan biri “Vesti.uz” internet nashrida chop etilgan “O‘zbekistonda Pushkin tili uchun jarima qo‘llashmoqchi”” deb nomlangan fitna maqoladir.Butun dunyoda “Ommaga fikr bildiruvchi kishining o‘zini tutish meʼyori” degan …

Davlat tilida ish yuritish: masʼuliyat, burch va javobgarlik

Davlat tilida ish yuritish: masʼuliyat, burch va javobgarlik

30.04.2020

Til – ijtimoiy hodisa. Uni tabiat qonunlariga aloqasi yo‘q. Uni rivojlantirish ham, barbod qilish ham insonning qo‘lida.Odamzodga yo‘qdan bunyod etish buyurilmagan, yo‘qdan bor qilolmaydi. Lekin borini rivojlantirish, boridan o‘ziga qo‘layini, mukammalrog‘ini barpo etish uchun aql berilgan.Shu bilan birga, tabiat boyliklarini yo‘qotgan, yo‘q qilgan insonning o‘zi.O‘zini anglagan, kelajagini o‘ylagan millat borki, o‘z tilini, qadriyatini, madaniyatini, maʼnaviyatini asrash uchun kurashgan, kurashadi – boyliklarini asragan millatning kelajagi bor.O‘zbek tili, uning qudrati, shukuhini kimgadir isbotlash uchun birgina shu tilda ijod qilgan, o‘zbek millatining buyuk namoyandalari sharafiga 36 davlat, 74 ta davlatda ular sharafiga o‘rnatilgan yorgorliklarda ham bilsa bo‘ladi.Ajdodlarimiz tomonidan …

Mustaqilligimizni ona tilimizga munosabatimiz belgilaydi

Mustaqilligimizni ona tilimizga munosabatimiz belgilaydi

29.04.2020

Til millatning ko‘zgusi. Unga qarasangiz o‘zingizni ko‘rasiz, balandu pastingizni, imkonu imkonsizligingizni. Ko‘krak urib, kerilmaylik, qay darajada mustaqilligimizni ham ona tilga munosabatimiz ko‘rsatib turibdi. Tilga munosabat – mustaqillikka, mustaqil davlatchiligimizga munosabat!Davlat idoralarida o‘zbek tiliga munosabatga shunday yondashish kerak. Agar bu idoralarda hali hanuz to‘liq o‘zbek tilida hujjat, ish yuritilmayotgan ekan, unda biz hali to‘liq mustaqil davlatmiz, o‘z yo‘limizni, kelajagimizni o‘zimiz belgilaymiz, deb kerilishimiz o‘rinsiz. Milliy tilga munosabat bularning bari omonat ekanini ko‘rsatib turadi.Davlat idoralarida davlat nomini belgilab turgan tilda ish yuritilishi shu idoralarning, shu xodimlarning mustaqil davlatchiligimizga munosabati demakdir. Demak, davlat tilida ish yuritish chala ekan, …

Davlat tili: faqat rasmiy idoralar bilan cheklanish kifoya qilmaydi

Davlat tili: faqat rasmiy idoralar bilan cheklanish kifoya qilmaydi

29.04.2020

Xalqni xalq qilib turadigan omillardan asosiysi – til. Tarixdan bilamizki, qavmlar ona tilini unutishi oqibatida boshqa elatlarga qo‘shilib, madaniy singishib ketish hollari ko‘p yuz bergan. Masalan, forsiyda so‘zlasha boshlagan turkiylar yoki turkiyda gaplasha boshlagan forsiylar keyinchalik genetik ildizlaridan uzoqlashib, til egalarining nomini olgan, o‘zlarini qaysi millatga mansub deb bilish borasida ham evrilishga uchragan.Til muloqot vositasi sifatida juda kuchli mafkuraviy quroldir. Ehtimol, to‘g‘ridan-to‘g‘ri “Til, bu – mafkura”, deganimiz aniqroq bo‘lar. Chunki, masalan, hindcha bilgan odam axborotni asosan shu til vositasida olishga odatlanadi, o‘z-o‘zidan mazkur millat muhitiga ko‘nikib boradi. Ana endi ona tilidan umuman bexabar, miyasining “yegan-ichgan”i …

O‘zbek tili – milliy maʼnaviyat poydevori

O‘zbek tili – milliy maʼnaviyat poydevori

28.04.2020

Ona tilimiz – milliy maʼnaviyatimizning bitmas tuganmas bulog‘idir. Shunday ekan unga munosib hurmat va ehtirom ko‘rsatish barchamizning nafaqat vazifamiz balki muqaddas insoniy burchimizdir.Shavkat MirziyoyevDunyo tamaddunida millatning o‘zligini, xalqning takomil darajasini belgilovchi muhim omillaridan biri – til. Ona tilining rivoji, unda yaratilgan osori-atiqalar, maʼnaviy merosning ko‘lamiga, ona tilini o‘rganish, tahlil etish ko‘nikmasining shakllanishiga qarab millatga baho beriladi. Aslida dunyo bo‘yicha mavjud 7 mingdan ziyod tildan bor-yo‘g‘i 200 taga yaqiniga rasmiy maqom berilgani ham shu jihat bilan belgilanadi.Teran tarixi, takomil bosqichlari, boy maʼnaviy merosi va mavqeiga ega bo‘lgan o‘zbek tili bayramini har yili 21 oktyabr kuni rasman …

Men bog‘dan kelsam...

Men bog‘dan kelsam...

27.04.2020

Adliya vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan davlat tilida ish yuritishni taʼminlamaganlik uchun mansabdor shaxslarga javobgarlik belgilashni nazarda tutuvchi qonun loyihasining eʼlon qilinishi ijtimoiy tarmoqlarda jiddiy bahs-munozaralarga sabab bo‘lmoqda, loyihani buzib talqin qilinishlar, vazirlikni millatchilikda ayblashlar, bir-birini haqoratlashlar...Avvalo, bir narsaga fikringizni qaratishni xohlardim. O‘zbekiston Respublikasida rasmiy davlat tili – o‘zbek tili. Bu 1989 yilda qabul qilingan “Davlat tili to‘g‘risda”gi qonuning 1-moddasida o‘z aksini topgan. To‘g‘ri, mazkur qonunning kamchiliklari, jiddiy tahrirga muhtojligi xususida ko‘p fikrlar bildirildi, hatto davlatimiz rahbari tomonidan ham uni qayta ishlash kerakligi aytib o‘tildi. Demak, qonunga muvofiq davlat muassasalarida ish yuritish davlat tilida olib borilishi …

O‘z tilini bilmaslikdan yo‘qolib borayotgan qadriyatlar , onajondan “mam”ga, otajondan “pap”gacha...

O‘z tilini bilmaslikdan yo‘qolib borayotgan qadriyatlar , onajondan “mam”ga, otajondan “pap”gacha...

22.04.2020

Maʼlumotlarga qaraganda, hozirgi kunda yer yuzida yetti mingga yaqin til va lahja bo‘lib, ulardan ikki yuzga yaqini davlat tili maqomini olgan. Darvoqe, bu mustaqillik tushunchasi bilan hamohangdir. Shu sababli mamlakatimiz mustaqillikni qo‘lga kiritmasidan avval “Davlat tili haqida”gi qonunning qabul qilinishi juda muhim tarixiy hodisa bo‘lgan edi.O‘tgan 30 yil mobaynida lug‘atlarimiz boyitildi, tilimizga yangi so‘zlar kirib keldi, eskilari tiklandi. Atamalar o‘zbekchalashdi. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi, qonunlar va qarorlar o‘zbek tilida yozildi.O‘zbek tilini keng isteʼmolga kiritish maʼnaviy sohadagi islohotlarning o‘zagiga aylangan bo‘lsa-da, farzandlarimizga bolaligidanoq o‘z tilimizni chuqurroq o‘rgatish o‘rniga, maktablarda rus sinfiga berishga oshiqdik. “O‘g‘lim rus tilida zo‘r …

“Bolangdan hurmat kutsang, otangni eʼzozla”

“Bolangdan hurmat kutsang, otangni eʼzozla”

21.04.2020

Bu voqea ikki yillar ilgari to‘y oldi “maslahat oshi”da sodir bo‘lgandi. Kimni qurbi nimaga yetadi, kim nima qo‘sha oladi kabi savollarga javob izlanayotgan payt. O‘ttiz yoshni qarshilab qolgan, ammo ancha “katta” ko‘rinadigan Mansur gapga qo‘shildi:– Paxan,shu to‘yda usilitel, artistni men viruchat qilsamda, rublni maydalab. A, bu Zafar bratan erta biz to‘y qilsak otvetini qiladiku-a. Knigasiga shunaqa yozilgan, tak chto...– Sendan hech narsa kerakmas, baraka topgur kerakmas, – davra ahli guv etib unga yuzlandi. Negadir otaxonning tepa labi dir-dir titrardi, – oldin tilingni charxla, – dadil aytilayotgan bu gapda taʼkid, qatʼiyat bor edi. –To‘rt kun chetga …

Imlo va talaffuz — savodxonlikning ikki qanoti

Imlo va talaffuz — savodxonlikning ikki qanoti

20.04.2020

Har bir fuqaro davlat tilida to‘g‘ri so‘zlab, to‘g‘ri yoza olsagina fuqarolik burchini his etgan, yurt qismatiga daxldorlik tuyg‘usi bilan yashayotgan bo‘ladi. Qolaversa, bu millatparvarlik, maʼrifatparvarlik, yuksak maʼnaviyatimizning muhim belgisi — savodxonlik darajamizga bog‘liq. Savodxonlik esa ikki asosga tayanadi. Bu og‘zaki va yozma nutq madaniyatiga to‘la va to‘g‘ri amal qilishdir. Xo‘sh, biz har ikkalasi yuzasidan savodxonmiz deya o‘z-o‘zimizga savol bersak, ijobiy javob berish mushkulligini ham bilamiz. Gap muammolarni eʼtirof etishda emas, balki natija uchun kurashishda. Qanday qilsak, tom maʼnoda savodxonlik darajamiz oshadi va maʼnaviyatimiz yuksaladi? Qanday qilsak, kundalik muloqotlarimizdagi, internet orqali yozishmalarimizdagi qusurlardan, ko‘cha-ko‘ydagi bitik va peshlavhalardagi, …

O‘zbek tilining tarixiy taraqqiyot yo‘li

O‘zbek tilining tarixiy taraqqiyot yo‘li

17.04.2020

Yaqinda diyorimizda nishonlanadigan umumxalq bayramlarining safiga yana biri qo‘shildi.Bu Prezidentimiz tomonidan O‘zbekistonda 21-oktyabrni “O‘zbek tili bayrami kuni” sifatida nishonlash to‘g‘risidagi qonunga imzo chekilgani bilan yana-da ahamiyatlidir. Shu munosabat bilan ona tilimizning beqiyos imkoniyatlari, tilimiz tarixi va bugungi istiqboli  to‘g‘risida bir necha qismdan iborat maʼrifiy darslar tashkil etishni rejalashtirganmiz.  Bugungi onlayn mashg‘ulotimiz “O‘zbek tilining tarixiy taraqqiyot yo‘li” deb nomlanadi.Bugun  koronavirus pandemiyasi butun dunyo xalqlari salomatligiga  jiddiy xavf solib turgan bir paytda, O‘zbekiston aholisi ham bu ofatni mardonavor yengib o‘tish uchun astoydil harakat qilmoqda. Shular qatorida Navoiy davlat pedagogika instituti professor-o‘qituvchilari va talabalari ham karantin qoidalariga qatʼiy …

Bu kutilgan onlar edi

Bu kutilgan onlar edi

16.04.2020

Esimda, 1989-yil 21-oktyabr.“O‘zbekiston Respublikasining davlat tili haqida”gi qonun qabul qilingan kun!Bu yillar davomida kutilgan onlar edi!O‘sha kuni biz uchun katta bayram bo‘lgan bo‘ldi. Bir-birlarimizni ko‘zda yosh bilan tabriklagandik...Tasavvur qilyapsizmi, sobiq sovet ittifoqi tasarrufida turib bunday jurʼat, albatta hammani quvontirgan. Oradan yillar o‘tdi...30 yil!Shu davr ichida, o‘zbek tili rovojlanish o‘rniga biroz orqaga ketganday bo‘ldi.Endi biz chet tillarni o‘rganishga ro‘ju qo‘ya boshladik. Bolalarimizni rus maktablarga berdik. Natijada ular ruscha fikrlab, miyasida o‘zbekchaga tarjima qilib gapiradigan, g‘uldiraydigan bo‘ldilar. Shunday qilib, farzandlarimizni qiynadik: o‘zbekcha gapiray desa, tili rus, butunlay u tomonga o‘tib olay desa, qoni o‘zbek, ruhi o‘zbek!..Ayrim qatlamlarda …

Toponimik joy nomlari-xalq xohish-irodasi va qadriyati ifodasidir

Toponimik joy nomlari-xalq xohish-irodasi va qadriyati ifodasidir

16.04.2020

Har bir aholi yashash hududining tabiiy geografiyasi, bu yerda yashovchi aholining til xususiyatlari, kundalik mashg‘uloti bilan uyg‘un holda paydo bo‘ladigan joy nomi tarixdan shakllangan. Toponimlar ijtimoiy jarayon sifatida tarixiy taraqqiyotning muhim bir bosqichi sifatida avloddan avlodga o‘tgan. Shu bois yurtimiz o‘tmishida biror joyga nom berish hech qachon oliy hukmdorning farmon yoki qarori bilan emas, balki xalq xohish-irodasi, azaliy qadriyati tufayli amalga oshirilgan. Chunonchi, O‘zbekiston tarixida turli millat va elatlar yashab o‘tgani bois toponimlarida turkiy, forsiy, so‘g‘diy, arabiy tillar fonetikasi aks etgan. Aksar aholisi turkiy tilli bo‘lgan hududlarda ham forsiy komponentli joy nomlari uchrashi aholining boshqa tillar …

Til va g‘urur

Til va g‘urur

15.04.2020

 “O‘z tilini unutgan xalqning Bog‘larida o‘sgan gullarinChirmab uxlar zaharli ilon”. Xurshid DavronTil-inson qiyofasi va ichki go‘zalliklarini namoyon etadigan eng nurli tuyg‘u. O‘z tilini unutgan xalq, o‘zligini unutadi. O‘z tiliga mehr-muhabbatli, sadoqatli bo‘lgan inson xalqini, vatanini, qadriyatlarini doimo e’zozda tutadi, avaylab-ardoqlaydi.Tilni millat ko‘zgusi deydilar. Chunki xalqning tarixi, madaniyati, urf-odatlari shu xalqning tili va adabiyoti orqali namoyon bo‘ladi. Shu sabab, qaysiki xalq o‘z tilini unutsa, o‘zligini yo‘qotsa, bunday xalq ham o‘z-o‘zidan yo‘q bo‘lib ketadi. Agar tarixga nazar tashlasak, birgina qadimiy Turon sarhadlarida massaget, sak, xorazmiy, sug‘d kabi qabila va xalqlar yashaganligini ko‘rishimiz mumkin. Ular qirg‘inbarot urushlar tufayli emas, balki …

O‘zbek tiliga hurmat va ehtirom har birimizning burchimizdir

O‘zbek tiliga hurmat va ehtirom har birimizning burchimizdir

15.04.2020

Til – millatning maʼnaviy boyligidir. Bu orqali har bir millat dunyo sahnasida o‘zini, o‘zligini, maʼnaviy va siyosiy qiyofasini, asosiysi, jonajon tilining shaklu shamoyilini yuksak ifodalaydi va namoyon etadi. Shuning uchun ham har bir davlat o‘z ona tili bilan qudratlidir. Til nafaqat muomala vositasi, balki har bir xalqning madaniyati, urf-odati, uning turmush tarzi va tarixi demakdir.O‘zbek tili – dunyodagi eng boy tillardan biridir. Ona tilimiz asrlar osha sayqallanib, yuksak ulug‘lanib kelindi. Natijada bu tilda allomalarimiz tomonidan jahon ahlini lol qoldirgan va ayni paytda ham o‘z ahamiyatini yo‘qotmay kelayotgan nodir maʼnaviy xazina – ulkan asarlar yaratildi.Kechagidek yodimda, …

Vikipediyada o‘zbek tilidagi yana bir sahifa yaratildi, bu safar Nariman Narimanov haqida

Vikipediyada o‘zbek tilidagi yana bir sahifa yaratildi, bu safar Nariman Narimanov haqida

14.04.2020

2020-yilning aprelida Ozarbayjonning mashhur yozuvchisi va davlat arbobi Nariman Najaf o‘g‘li Narimanovning tug‘ilgan kuniga 150-yil to‘ladi. Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti taniqli yozuvchining yubileyini nishonlash to‘g‘risidagi tegishli farmonga imzo chekdi.Hozirgi paytda karantin sharoitida o‘zining virtual faoliyatini kengaytirayotgan O‘zbekistondagi Haydar Aliyev nomli Madaniyat markazi taniqli yozuvchi, dramaturg, publitsist va mashhur davlat arbobi Nariman Narimanovning 150-yilligi munosabati bilan Vikipediyada yangi loyihani ishga tushirdi. Vikipediya xalqaro elektron Ensiklopediyasida taniqli yozuvchi va davlat arbobi Nariman Narimanovga bag‘ishlangan o‘zbek tilidagi maxsus bo‘lim yaratildi.Bo‘limda Nariman Narimanovning hayoti va faoliyati to‘g‘risida batafsil va keng maʼlumot beriladi, uning shifokorlik va siyosiy faoliyati aks etadi, shuningdek, …

Tilaklar ham til tufayli

Tilaklar ham til tufayli

13.04.2020

Qonun so‘zi qudratli so‘z. U barchani sergaklantiradi, itoat ettiradi, kishi e’tiborini tortuvchi kuch bor unda. Ayni paytda unga so‘zsiz bo‘ysunish, uni hurmat qilish talabi ham bor. Har bir davlatning taraqqiyotini ta’minlaydigan tarixiy hujjatlari – qonun, qaror, farmon va farmoyishlari bo‘ladi. Qaror, farmonlar tez-tez almashinib tursa ham davomiyligi, "umri uzunligi" bilan xarakterlanadigani bu Qonundir. Shunday ekan, muayyan soha yoxud jabhaga oid qonunlar o‘sha tizimning rivojini ta’minlasa, shunday hujjatlar borki, ular butun bir xalqning ruhiyatini, millatning qiyofasini o‘zida mujassam etadi. Shubhasizki, Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan «O‘zbek tili bayrami kunini belgilash to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni imzolangani va shunga ko‘ra, 21-oktabr …

O‘zbekistonda birinchi “Imlo” darsligini yaratgan ziyoli haqida bilasizmi?

O‘zbekistonda birinchi “Imlo” darsligini yaratgan ziyoli haqida bilasizmi?

12.04.2020

1885-yili Qo‘qon shahri yaqinidagi qishloqda tug‘ilgan Ashurali Zohiriy Qo‘qondagi Muhammad Alixon madrasasida arab, fors tillarini, islom huquqi, tarix, adabiyotni chuqur o‘rgangan. Bir paytda rus-tuzem maktabida o‘zbek tili va adabiyotidan dars bergan. Bu vaqtda u turk, ozarbayjon, tatar va rus tillarini o‘rganadi. Jadid muallimlari bilan hamkorlikda yangi usuldagi maktablar ochib faoliyat yuritgan.Zohiriy o‘zbek tilida birinchi bo‘lib boshlang‘ich sinflar uchun “Imlo” darsligini yaratib, 1916-yilda Qozon shahrida nashr etgan maʼrifatparvar, ilmli, o‘sha davrning ziyolilaridan biri bo‘lgan. Yetuk adabiyotshunos sifatida Navoiyning “Muhokamat ul-lug‘atayn” va “Vaqfiya” asarlari ustida matnshunoslik tadqiqotlarini ham olib borgan va bu asarlarni husnixatda ko‘chirgan.Ashurali Zohiriy jurnalist …

Maʼrifat ayyomi: til – millat ko‘rki!

Maʼrifat ayyomi: til – millat ko‘rki!

12.04.2020

21-oktyabr endilikda mamlakatimizda ona tilimizning bayrami sifatida keng nishonlanadi. O‘zbekiston Respublikasining “O‘zbek tili bayrami kunini belgilash to‘g‘risida”gi qonuni joriy yilning 10-aprel kuni qabul qilindi.Tasodifmi yo boshqami, bilmadimu, ushbu qonun imzolangan kun millatimiz, maʼnaviyatimiz, adabiyotimiz, ona tilimiz jonkuyari Abdulla Qodiriy tavallud topgan sanaga to‘g‘ri kelganida ham qandaydir maʼno borday. Zero, sevimli yozuvchimizning ona tilimizga hurmati, munosabati, bor jozibasi bilan ko‘rsata olish isteʼdodi uning asarlarida yaqqol ufurib turibdi.Hozirgidek o‘ta murakkab va sinovli kunlarda “O‘zbek tili bayrami kunini belgilash to‘g‘risida”gi qonunning imzolanishi har qanday sharoitda ham til, maʼnaviyat masalalari davlatimizning doimiy eʼtibor markazida ekanini yana bir bor isbotlamoqda.O‘tgan …

Munosabat: har bir kun bayram

Munosabat: har bir kun bayram

12.04.2020

Kecha, 10-aprel kuni muhtaram Prezidentimiz O‘zbek tili kuni bayramini belgilash to‘g‘risidagi Qonunni tasdiqlab, imzo chekdi. Bu voqea ulkan o‘zgarishlarga asos bo‘ladigan va bugungi dolg‘ali davrda ko‘z ko‘nikib, ong o‘rganib ulgurgan o‘nlab farmoni oliylar qatorida el-ulus tomonidan xotirjam qabul qilindi.Aslida-chi? Tilimizga toj kiydirilishi bizning asriy orzuyimiz, otalarning qo‘letmas armoni emasmidi?Millatdoshlari jam bo‘lgan majlisda o‘z tilida so‘zlashdan mahrum bo‘lgan, ona tili mavzusidagi ilmiy ishini asl tilida himoya qilishga huquqsiz ziyoli-olimlarning achchiq iztirobiga aylanmaganmidi bu o‘ksiz til?O‘zbek tili deganda ne-ne allomai zamonlar tiliga tushov tushib, duduqlanib qolmasmidi?Bu qutlug‘ imzo chekilgan lahza juvonmarg Abdulla Qodiriyning tug‘ilgan kuniga to‘g‘ri kelganichi!?Qaysi …

Munosabat: Til bayrami – dil bayrami

Munosabat: Til bayrami – dil bayrami

12.04.2020

Sal balandparvoz gapdek tuyulishi mumkin, biroq 21-oktyabr O‘zbek tili bayrami kuni etib belgilangani haqida xabarni eshtishim bilan negadir xayolimga “Til bayrami – dil bayrami” degan gap keldi. Balki bu gap qayerdadir, kimdir tomonidan aytilgan, ko‘p marta ishlatilgan, hatto siyqasi chiqib ketgan ham bo‘lishi mumkin, ammo o‘zbek tilini ona tili sifatida biladigan, ana shu tilda tilim chiqqan, uni boshqa tillarga qaraganda ko‘proq yaxshi ko‘radigan inson, shu millat vakili sifatida yana yuz, ming, hatto yuz ming martalab shunday deyishga asosim bor, deb o‘ylayman.Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasida davlat tilida ish yuritish tizimini yana-da takomillashtirish bo‘yicha ish boshlaganimga ko‘p vaqt …

Davlat tiliga eʼtibor – milliy o‘zlikni anglash va uni namoyon qilish asosidir

Davlat tiliga eʼtibor – milliy o‘zlikni anglash va uni namoyon qilish asosidir

10.04.2020

O‘zlikni anglash bu osongina kechadigan voqelik emas. Uni anglash aynan namoyon etish bo‘ladi.Bugun ona tilimizni ommaviy ravishda va keng miqyosda, o‘zbek davlatchiligining har sohasida tafakkur ifodalarimizning omili sifatida qo‘llashimiz u qadar ko‘ngildagidek bo‘lmagani va bunda har birimizning tegishlicha aybimiz borligini his etamiz. Negaki, 1989-yilda “Davlat tili haqida” qabul qilingan Qonunga qariyb 30 yildan ortiq vaqt bo‘ldi. Qonun hech bir sohada o‘zining to‘la-to‘kis ifodasini topmadi.Shu bois, yana-da kuchli huquqiy asos beruvchi bir hujjatga, davlat tili amal qilishini tartibga soluvchi tashkilot faoliyatini yo‘lga qo‘yishga ehtiyoj sezildi.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeini tubdan …

Toponimika xalq qadriyati demakdir

Toponimika xalq qadriyati demakdir

10.04.2020

Hozirgi jamiyatni, zamonaviy sivilizatsiyani, xalqlar va mamlakatlar o‘rtasidagi har qanday aloqalarni geografik nomlarsiz tasavvur qilib bo‘lmaydi. Joy nomlari chuqur ilmiy, siyosiy, amaliy va tarbiyaviy ahamiyatga ega bo‘lib, xilma-xil tarixiy sharoitlar va tillar takomilining mahsuli hisoblanadi. Toponimika dunyodagi barcha insoniyatning, xalq maʼnaviyati va maʼrifatini belgilovchi vositalardan biri sifatida geografik nomlarni, yaʼni joy, suv va boshqa obyektlarning nomlari, ularning maʼno-mazmuni, kelib chiqishi va tarixini o‘rganadi.Respublikamizda 2011-yil “Geografik obyektlarning nomlari to‘g‘risida”gi Qonun qabul qilinguniga qadar geografik obyektlarning nomlari sohasidagi munosabatlarni 1996-yilda qabul qilingan “O‘zbekiston Respublikasida maʼmuriy-hududiy tuzilish, toponimik obyektlarga nom berish va ularning nomlarini o‘zgartirish masalalarini hal etish …

O‘zbekning qizi (Manzara)

O‘zbekning qizi (Manzara)

27.03.2020

Yo‘nalishli taksiga chiqishga yuragim bezillaydi.Tunov kuni Yunusoboddan Shimoliy temir yo‘l vokzaliga qatnaydigan yo‘nalishli taksida o‘zim guvoh bo‘lgan voqeani olaylik.Javzo oldi yoqqan yomg‘irning hosiyati ko‘p, deyishadi. Tog‘larda – qor, daryolarda – suv, ekinlar tagida xalqob mo‘l bo‘lsa-da, savrda ko‘kdan tomchi tushmasa, g‘alla boshog‘i puchligicha qoladi.Shomdan tonggacha yomg‘ir tinmadi. Maydalab, sekin, shoshilmasdan yog‘di. Ertalab quyosh chiqib, hamma yoq charaqlab ketdi. Havoning musaffoligi dimoqqa, qaldirg‘ochlar “qo‘shig‘i” quloqqa xush yoqadi. Daraxtlarning zumrad yaprog‘idan to‘kilayotgan kumush tomchilar billurdek tovlanadi.Yo‘nalishli taksi tomon yurdim.Liq to‘la mikroavtobusning old o‘rindig‘ida o‘yma yoqali yashil gulli adras ko‘ylagining uzun etaklarini tizzalari orasiga olib, boshqalarga yuzma-yuz o‘tirgan …

Til nomusi

Til nomusi

27.03.2020

Bir muddat avval xizmat safari bilan Niderlandiyada, aniqrog‘i, Gaaga, Amsterdam shaharlarida bo‘ldik.Gollandlar, umuman, Yevropa xalqlarining til muhofazasi uchun qat’iyati va jonkuyarligidan ibrat olish kerak. Masalan, Gaagada men ingliz tilida yozilgan biron peshlavha yoki joy nomini ko‘rmadim (Amsterdamda biroz bor). Bo‘lmasa, qancha xalqaro tashkilotlar bosh qarorgohlari va elchixonalar joylashgan, dunyo xalqlari delegatsiyalari qadami uzilmaydigan shahar. Ingliz tilini bilmagan mahalliy aholini uchratmadim, hamma inglizcha gapirsangiz, javob qaytaradi. Lekin asosiy muloqot – golland tilida. Bizga hamrohlik qilgan elchixona xodimining aytishicha: “Gollandlar yanayam til borasida demokrat. Belgiyaliklar yoki fransuzlar... Bay-bay-bay, ingliz tilini biladi, ammo inglizcha gapirsang ham, fransuzcha javob …

Til – millat taqdiri va istiqboli

Til – millat taqdiri va istiqboli

26.03.2020

Til – millat sha’ni va g‘ururini o‘zida ifoda etadi. Shu ma’noda uni millat qiyofasiga mengzash mumkin. Aslini olganda dunyodagi barcha xalqlar ham o‘zining milliy davlat tiliga ega emasligi har birimizga g‘urur va iftixor bag‘ishlash bilan birga katta mas’uliyat ham yuklaydi. Negaki tilni asragan elni asraydi.Millat hech qachon fidoyilarni unutmaydi. Bundan 31 yil muqaddam mustaqillikka erishmasdanoq Birinchi Prezidentimiz tomonidan o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berish masalasiga alohida e’tibor berdi. 1989-yil 21-oktabrda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berildi. Bu yurtdoshlarimiz hayotida unutilmas, tarixiy kunga aylandi.Agarda ona tilimizga o‘sha paytlarda davlat siyosati darajasida e’tibor qaratilmaganida balki bugun Alisher …

“Mening tig‘ tilgan tilim...”

“Mening tig‘ tilgan tilim...”

24.03.2020

Hazrat Alisher Navoiy “Tilga ixtiyorsiz – elga e’tiborsiz”, deya xitob qilganlarida bizdek loqayd, o‘z tilining ahamiyati, tub mohiyati, mavqeyini anglamaydigan, o‘z tilini hurmat qilmaydigan, sevmaydigan, tilni faqat odamlararo so‘zlashib aloqa qilishda ishlatiladigan qurol sifatidagina anglaydigan nodonlarni ko‘zda tutgan bo‘lsalar, ehtimol. Tinch zamonimizda biror ishni qoyil qilolmaganimiz, hadahadan boshqa ishga yaramaganimiz yetmagandek, tilimizning xazinasini kun sayin toptab, uning gavharlarini bitta-bitta boy berayotirmiz. Ba’zan ko‘rib-bilib turib, ba’zan bilib-bilmay turib yo‘qotib borayotirmiz xazinamizni. Ha, uning ko‘tarib ketguvchisi yo‘q. Bu shunday xazinaki, unda har kuni ishlatib, sayqallab, qimmatini oshirib turilmagan gavharlar asta qadrini yo‘qotadi. Biz o‘zimiz uni xotirlarimizdan quvib …

So‘zlar bilan so‘zlashuv

So‘zlar bilan so‘zlashuv

24.03.2020

Eshqobil Shukur Surxondaryo viloyatining Qumqo‘rg‘on tumanidagi Boymoqli qishlog‘ida tug‘ilgan. ToshDUning filologiya fakultetini bitirgan (1984). Ilk she’rlar to‘plami — «Yurakni o‘rganish» (1984). Shundan so‘ng uning «Sochlari sumbul-sumbul» (1988), «Tungi gullar» (1989), «Yashil qushlar» (1995), «Hamal ayvoni» (2003) she’riy kitoblari va 2005-yilda «Ko‘hna bog‘ rivoyatlari» nasriy kitobi nashr etilgan. «Naqshband», «Ibtido xatosi» kabi dostonlari, «Nasoyim ul-muhabbatga sayr» turkumi, shuningdek, «Oqibat oqshomi», «Dunyoning ko‘chishi» kabi qissalari ham bor.“O‘ZIM”DAGI “O‘Z”IM“O‘z” so‘zi katta tarixga ega so‘zlarimizdan biri sanaladi. Bu so‘zda insonning mohiyati namoyon bo‘ladi. Hazrat Navoiy aytganlar:Bulbullar olur nolani ta’lim, agar etsaBog‘ ichra Navoiy o‘z-o‘zi birla tarannum.Xo‘sh, Navoiy o‘z-o‘zi bilan …

Tilimizning qorovullari kim?

Tilimizning qorovullari kim?

24.03.2020

Bu savolni ko‘pchilikka bersangiz, yelka qisib javob berishi turgan gap. Chunki tilga qorovul bo‘lish qanaqa bo‘lishini afsuski, aksariyat kishilar o‘ylab ham ko‘rishmaydi.Bizda o‘zga davlatlarga, ularning turmush sharoitlariga shunchalar havas kuchliki, oxirgi vaqtlarda o‘zimizning kim ekanligimizni ham unutib qo‘yyapmiz. Hech e’tibor berasizmi, juda ko‘p ota-onalar farzandini voyaga yetkazayotganda, unga to‘g‘ri va aniq talaffuz qilishni, til me’yorlarini buzmasdan gapirishni o‘rgatishmaydi.Ba’zilar hattoki, bolasiga qo‘shilib bola bo‘lib ketadi. Masalan, “suv ichasanmi”, deyish o‘rniga “chuv, “umma” ichasanmi yoki “nanna” yeysanmi, deyish ota-onalar uchun odatiy hol. Bu ham mayli. Eng achinarlisi, tilimizda o‘zga millat so‘zlarini o‘z so‘zlarimizdek ishlatayotganimiz va uni farzandlar …

Tilga hurmat hissi avvalo insonning o‘zidan boshlanishi kerak emasmi?

Tilga hurmat hissi avvalo insonning o‘zidan boshlanishi kerak emasmi?

20.03.2020

Ona tilim – jon-u dilim– "O‘zbek tilining mavqeyini oshirish uchun nima qilish kerak?" Katta anjumanda, notiq tomonidan ana shu savol kuyunchaklik bilan o‘rtaga tashlandi. Yonimda o‘tirgan kishi sekin hamrohiga shivirladi:– Til bayram 21-oktabrda shekilli. Hali bor-ku, aa?– Bilmadim, nega domla bu mavzuni ko‘taryaptilar, menam hayron.Ha, domla jon kuydirib ko‘tarayotgan bu mavzu vaqt, zamon tanlamaydigan, kunda kunora qayg‘uradigan mavzudir. Bahs boshlanib ketdi. O‘z fikrini bildiruvchilarning aksariyati o‘qituvchilar ekan, fikrlar dadil bo‘ldi.... bog‘cha yoshidagi bolalar uchun maxsus qo‘llanmalar zarur;…maktab o‘quvchilari o‘rtasida insholar tanlovini har chorakda o‘tkazish kerak;…tashkilot, korxona va muassasa xodimlarining davlat tilida ish yuritishi uchun ularni …

Ona tili – millat ko‘zgusi

Ona tili – millat ko‘zgusi

20.03.2020

Ona tilim, sen – ruhimning qanoti…Rauf ParfiTil – millatning o‘tmishi, buguni va ertasini bog‘lab turadigan mustahkam ko‘prik. U darz ketsa, istalgan millat o‘zi, o‘zligi, ma’naviy qiyofasini butkul yo‘qotadi. Til – madaniyat, ma’rifat, axloq, tarbiya va shaxs kamolotining bosh mezoni. Bu mezon shikastlansa, millat tanazzulga, uning go‘zal va abadiy qadriyatlari yo‘qlikka yuz tutmog‘i muqarrardir. Unutmaylikki, inson ruhiy kechinmalarining rangin tasviri, o‘y-fikrlarining jo‘shqin tabiati, fitratu fikratidagi erk va hurriyat mushohadasining nurli tasviri Ona tilining jozibasi, shukuhi, so‘nmas va betakror qudrati orqali namoyon bo‘ladi.Xalqlar, millatlar, elatlar etnik kelib chiqishi, shakl-u shamoyili, madaniyati va tarixiy rivojlanish omillariga ko‘ra, inkor …

G‘aflat va mutelik irsiymi yoki hirsiy?

G‘aflat va mutelik irsiymi yoki hirsiy?

20.03.2020

Davlat tili – milliy maslak va tafakkur erkinligining bosh asosi, ma’naviy yuksalishning birdan bir manbayidir. Til va ruh, til va mushohada, til va shaxs kamoli, til va millat taqdiri – bularning ma’no-mazmunini yetarli zaylda tushuna olgan kishi milliy tilning yaratuvchanlik, xaloskorlik kuch-quvvatiga zarracha ham shubhalanmaydi. Afsuski, xalq, yurt, butun shaxs tarbiyasi va til orasidagi botiniy birlikni idrok aylashga qodir ziyolilar ancha ozchilikni tashkil qiladi.So‘z va iborani aytmay qo‘ya qolaylik, ona tilidagi hatto belgi, ishorat, ramzlar ham ma’ni va taassurot yo‘liga qarab ko‘ngilga zavq, ruhga farah bag‘ishlaydi.Hayot haqiqati va zamon talablarini har turli bahs, munozara tushuncha …

Bunday ona til ta’limi o‘zimizni aldashdan boshqa narsa emas!

Bunday ona til ta’limi o‘zimizni aldashdan boshqa narsa emas!

20.03.2020

Tilshunos olim Baxtiyor Mengliyev bilan suhbatIjtimoiy hayotdagi muammolarning yechimi oldimizga yangi-yangi muammolarni qo‘yadi. Aslida taraqqiyotning mohiyati ham, mantig‘i ham mana shunda. Bu – jamiyat taraqqiyotida muhim rol o‘ynaydigan ta’lim sohasiga ham birday tegishli. Ayniqsa, milliylikning ifodasi bo‘lgan ona tili ta’limida ko‘zga yaqqol tashlanadi. Bu boradagi muammolar va ularning yechimiga doir fikrlarini bilish maqsadida sohaning yirik mutaxassisi, professor Baxtiyor Mengliyevni suhbatga tortdik. Albatta, ustozning fikrlarida bahstalab o‘rinlar ham yo‘q emas. Shuning uchun takliflarni Kun.uz o‘quvchilari e’tiboriga havola etishni ma’qul topdik.– Hozirgi kunda ona tili ta’limidagi muammolar nimalarda ko‘rinadi?– Hammamiz maktabda fizika, kimyo, matematika, biologiya predmetlarini o‘qiganmiz. …

Tiriklay ko‘milgan ko‘zlar

Tiriklay ko‘milgan ko‘zlar

20.03.2020

Yaqinda “Kun.uz” sayti tilchi Baxtiyor Mengliyev bilan gurung qildi. Olimning maktablarda bolalarga qoida emas, so‘z o‘rgataylik, degan fikri meni qog‘oz qoralashga undadi.Haqrost, ziyolilarimizning maktab, litsey, kollej, hatto oliy o‘quv yurtini tamomlayotgan yoshlar savodsiz, degan ta’nasi to‘g‘ri. Bir nechta xorijiy tilda biyron farzandlarimiz ona tilida erkin fikr yuritolmaydi, lug‘at boyligi juda ham g‘arib. Ularning bir hovuchgina so‘zga andarmonligi kitob va asl milliy adabiyotdan begonalashuviga sabab bo‘ldi. To‘g‘ri, har bir millatning tamaddun tufayli unutilgan, iste’moldan chiqqan so‘zlari bo‘ladi. Ona tilimiz ham bundan xoli emas. Ammo, nazarimda, tarix qatida qolgan, biz unutgan so‘zlar yerdami yo ko‘kda qandaydir g‘azabnok …

Ona tilimizning abadiyati nima bilan kafolatlanadi?

Ona tilimizning abadiyati nima bilan kafolatlanadi?

20.03.2020

Bizda ota bilan o‘g‘il, ona bilan qiz, do‘st bilan do‘st, oila, boringki qarindosh-urug‘lar muhim gaplarini o‘zaro gaplashib olishga o‘rgangan. O‘zaro! Bu juda yaxshi odat. Endi zamon shuni taqozo qilayaptiki, butun millat ham xuddi shunday zarur gaplar haqida gaplashib olishga o‘rganishi kerak ekan. Biz millat bo‘lib, bir bo‘lib gaplasha olayapmizmi? Hamma gap shunda. Ko‘p yillardirki, biz bunday mehr-oqibat maylislaridan yiroqlashib ketdik. Buning o‘ziga xos bir qancha sabablari borki, ularga to‘xtalib o‘tirmoqchi emasman. Chunki, gurungimizning yo‘rig‘i bo‘lak. O‘tgan o‘tdi, bo‘ladiganini gaplashaylik. Muhimi, mamlakatimizda shiddat bilan yangi davr boshlandi. Endi har birimiz nigohlarimizni biroz yangilab olishimizga to‘g‘ri kelayapti.2019-yilning …

Ona tili va milliy g‘urur

Ona tili va milliy g‘urur

20.03.2020

O‘zbek tiliga davlat tili maqomi berish to‘g‘risidagi qonun qabul qilinganiga o‘ttiz yil to‘ldi. Shu munosabat bilan joriy yilning 4-oktabrida O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning “O‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida”gi qonuni qabul qilinganining o‘ttiz yilligini keng nishonlash to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi. Bu juda katta voqea. Milliy tiklanishdan milliy yuksalish sari g‘oyasi ostida amalga oshirilayotan ulug‘vor ishlarning yana bir ifodasi.Davlatimiz rahbarining ushbu qarori ijrosi doirasida mamlakatimiz bo‘ylab juda ko‘plab madaniy, ma’rifiy tadbirlar o‘tkazildi va bu ezgu ish davom etmoqda.Bu tadbirlarning eng oliy darajasi 21-oktabr kuni poytaxtimizning qoq markazida bunyod etilgan Xalqaro Kongress markazida bo‘lib o‘tdi. “Toshkent Siti” …